Kırşehir koşullarında bazı çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinin verim ve verim kompenentlerinin belirlenmesi

Bitkisel yağ talebinin karşılanmasında ayçiçeği önemli bir bitkidir ve ayrıca çerezlik tüketim amaçlı üretimi Türkiye'de yaygındır. Çerezlik olarak geliştirilen çeşitlerin verim performansının karşılaştırılması amacıyla 2023 yılında Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi deneme alanında 10 adet ayçiçeği çeşidi (Affan, Ayberk,TG-400, G1, Ela, Stripy 1, Ahmetbey, Palancı 1, TTAE-ÇRZ-13-10 ve Çiğdem-1) kullanılmıştır. Araştırma, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi'nde tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Fenolojik gözlem sonuçlara göre ayçiçeğinin çıkış süresi, çiçeklenme süresi ve fizyolojik olgunluk süresi sırasıyla 29-30 gün, 80-899 gün, 138-150 gün aralığında değişmiştir. Ayrıca araştırmada bitki boyunun 142.00-168.17 cm, tabla çapının 15.45-19.50 cm arasında değiştiği, tabladaki tohum sayısının 298.82-442.32 adet, tohum veriminin ise 133.14-222.51 kg/da olduğu belirlenmiştir. Tohum özellikleri arasında iç/kabuk oranı (%47.86-52.09), ham yağ içeriği (%24.77-28.88), hektolitre ağırlığı (250.00-299.00 kg/100 L), 5 mm (%10.80-26.13), 7 mm (20.63-60.00%) ve 9 mm (18.43-67.47%) elek tohum irilikleri belirlenmiştir. Araştırmada en yüksek tohum verimi Ela, Ayberk ve TG400 çeşitlerinde sırasıyla 222.51, 207.92, 204.19 kg/da olurken, en yüksek hektolitre ağırlığı ve iç oranı ise 299.00kg/100 L, %52.09 ile Palancı-1 çeşidinde elde edilmiştir. Araştırma sonucunda; Ela ve Affan çeşitlerinin Kırşehir koşullarında dane verimi, hektolitre ağırlığı ve 9 mm elek üstü değerlerine göre daha üstün olduğu söylenebilir.