Kısa vadeli sermaye hareketlerinin gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerine etkileri; G-20 ülkeleri ve Türkiye örneği

Kısa vadeli sermaye hareketlerinin günümüzde ulaştığı hacim, gelişmekte olan ülke ekonomilerinde çok yönlü etkilere sebep olmaktadır. Gelişmiş ülke merkez bankalarının, uyguladığı geleneksel ve geleneksel olmayan para politikaları, küresel ekonomide artan para arzı ile oluşan fonlar gelişmekte olan ülkelere kısa vadeli sermaye hareketi olarak giderek makroekonomik değişkenleri etkilemektedir. Tasarruf, cari ve bütçe açıklarının finansmanında önemli sorunlar yaşayan gelişmekte olan ülkeler, kısa vadeli sermaye girişleri ile borçlanma dinamiklerini sürdürülebilir kılmaya çalışmaktadır. Aynı zamanda ani sermaye çıkışları ile de mevcut finansman sorunları daha da artarak ekonomik ve finansal krizlere yol açmaktadırlar. Bu çalışmanın; birinci bölümde kısa vadeli sermaye hareketleri ile ilgili teorik çerçeve açıklanmış ve değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise çalışmanın örneklemi olan G-20 grubu ülkelerinin makroekonomik göstergeleri tablolarla incelenmiştir. Bu grup içinde gelişmiş olan ülke merkez bankalarının genişletici para politikaları ile küresel ekonomide artan para arzı fonlarını, yine grup içinde cari açık veren, borçluluk oranları yüksek, gelişmekte olan ülke ekonomilerine etkileri incelenmiş, yaşanan krizler kısaca değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde de grup içinde yer alan Türkiye'nin finansal serbestleşme süreci ve yaşanan krizler açıklanmış, kısa vadeli sermaye hareketlerinin makroekonomik değişkenlere etkileri tartışılmıştır. Dördüncü bölümde ise G-20 grubu ülkeleri içinde cari açık veren, borçluluk oranları yüksek gelişmekte olan Arjantin, Brezilya, Hindistan, Endonezya, Güney Kore, Meksika ve Türkiye'nin kısa vadeli sermaye hareketleri, kişi başına milli gelir, cari açık, kamu harcamaları, enflasyon ve yatırımların 1990 - 2023 dönemi verileri kullanılarak PVAR ile analiz edilmiştir. Analizde serilerin durağanlığı, yatay kesit bağımlılığı, eş bütünleşme testleri, uzun dönem ve kısa dönem etkileri, etki-tepki analizi, nedensellik testi ile incelenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir.