Kültürel coğrafya açısından Ahlat (Bitlis) yerleşme adlarının analizi

Bitlis ili, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat bölümü ile Yukarı Murat-Van bölümünün sınırları içerisinde yer almaktadır. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan il, kültürel anlamda oldukça zengin bir geçmişe sahiptir. Bu zenginliğin beraberinde getirdiği unsurlar çeşitli araştırmalara da konu olmuştur. Bu çalışmada da kültürel coğrafya bakış açısıyla yerleşme adları incelenmiştir. Kültürel Coğrafya Açısından Ahlat (Bitlis) Yerleşme Adlarının Analizi adlı bu tezde Ahlat ilçesinde daha önce kültürel anlamda yerleşme adları üzerine bir çalışmanın olmamasından dolayı var olan boşluğun doldurulması düşünülmüştür. Bu doğrultuda adlandırmaların neye göre yapıldığı, geçmişte ve günümüzde adlandırmalarda ne gibi değişikliklerin meydana geldiği gibi soruların cevaplarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, Bitlis adının kökeninden başlanarak, Bitlis'in ilçeleri ve Ahlat ilçesinin köyleri ve mahallelerinin eski ve yeni adlarını ortaya koyarak isimlendirmede insan ile mekân arasındaki etkileşim ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma konusu ile alakalı kaynaklar analiz edilerek adlandırmalarda fiziki, beşeri, ekonomik faktörlerin etkisi ile verilen adlandırmalar değerlendirilmiştir. Geçmişte ve günümüzde kullanılan isimlerin kökenlerine inilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, Bitlis Merkez, Adilcevaz, Güroymak, Hizan, Mutki, Tavan, Ahlat ilçelerinin menşei, bunlarla birlikte Ahlat ilçesine bağlı 26 köy ve 15 mahallenin adı araştırılmış ve kültürel coğrafya açısından değerlendirilmiştir.