Kültürel diplomasi aracı olarak haber çevirilerinin rolü: TRT World İngilizce ve BBC Türkçe servisi örnekleri

Ülkeler arasındaki karşılıklı anlayışı geliştirmek için aracılanan ve erek haber üretim sürecinin önemli aktörü olarak görünüşte alakasız bir alan olarak görünen çeviri eylemi, kültürler arasında bir köprü görevi görmek üzere haber medyası tarafından işlevsel bir şekilde uygulanan, genellikle haber üretimi ve tüketimi olarak kabul edilen görünmez bir süreç olarak kabul edilir. Bu çalışma, TRT World ve BBC Türkçe haber servislerinde yer alan Ukrayna-Rusya çatışmasına dair uzlaşı, barış ve arabulucu kültürüne ilişkin haber çevirilerinin diplomasi yönünü ve erek metindeki kültürler arası farkındalığın analizini, kültürlerarası arka planda İngilizce (TRT World) ve Türkçe (BBC Türkçe ) kaynaklı haberlerin çevirisinde uygulanan haber çevirilerindeki söyleme ilişkin anlamsal ve yapısal dönüşümleri ve çeviri taktiklerini Norman Fairclough'un eleştirel söylem analizi yaklaşımı çerçevesinde ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Haber çevirilerinde ekleme, özetleme, değiştirme, çevirme-editleme gibi çeşitli çeviri stratejilerini uygulayarak kendi ülkesinde yer alan medya organlarının Ukrayna-Rusya çatışmasına dair haberleri erek kitleye ulaştırmaya çalışan TRT World ve BBC Türkçe etnosentrik bir yaklaşım sergileyerek ve Türkiye- Birleşik Krallık'ın çatışan ülkelere yaklaşımlarında barışçıl ve uzlaşıcı kültürel yaklaşımlarını aktararak çeviri eyleminin aslında örtülü bir yumuşak güç olarak kullanılan önemli bir gücü temsil ettiğini göstermektedir. Analizler, söylemlerin erek metinde güç ve ideoloji ilişkileri bağlamında yeniden üretilip şekillendirildiğini göstermektedir; haber üretim sürecindeki dönüşümler haber çevrisinin erek metni oluşturma sürecindeki özgürlük alanlarına etki etmekte ve haber ajansındaki kurumsal ideoloji ve müdahaleler çevirmen için düşünsel yeni açılımların yanında çeviriyi eyleyenin etkinliğini de kısıtlayabilmektedir.