Kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilirliği konusunda bir araştırma: Tirilye (Mudanya) örneği

Bursa ili Mudanya ilçesine bağlı bulunan Tirilye, günümüzde önemli bir turizm destinasyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. Yerleşme tarihi çok eski dönemlere kadar inen Tirilye'de geçmişten günümüze kadar birçok medeniyet hüküm sürmüştür. Tirilye'de Rumlardan kalma 3 manastır, 7 kilise, 3 ayazma ve Ortadoks Rum mezarlığı bulunmaktadır. Ayrıca, 150-200 yıllık sivil mimari örnekleri, 1909 yılında inşa edilen Taş Mektep ve 16. yüzyıla ait bir hamam bulunmaktadır. Taşıdığı bu özellikleri nedeniyle 10.05.1980 yılında Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından "Korunması Gereken Sit Alanı" ilan edilmiştir. Tirilye'de kültürel mirasın korunması ve turizm faaliyetlerini sürdürülebilirlik kapsamında ele alan bu çalışmada turizm paydaşlarının (yerel halk, turizm işletmecileri, ziyaretçiler) görüşlerine başvurulmuştur. Sürdürülebilir turizmde, turizm paydaşlarının algı ve tutumlarının tespiti turizmin başarısında, destinasyonun tanınırlığında ve alana ziyaretçi çekme bakımından önem taşımaktadır. Araştırmanın ilk basamağında çalışmanın temel hatlarını oluşturan kültürel miras, kültürel mirasın korunması, sürdürülebilirlik, sürdürülebilir turizm gibi konularda literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra alana arazi çalışması gerçekleştirilerek somut ve somut olmayan kültürel miras değerleri belirlenmiştir. Çalışmada karma yöntem yaklaşımı kullanılmıştır. Nicel araştırma kapsamında yerel halktan 108 kişiye anket uygulanmış ve elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 21 programı ile analiz edilmiştir. Nitel araştırma kapsamında ise 10 turizm işletmecisi ve 10 ziyaretçi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ise MS Word'e yazılarak deşifre edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler Nisan-Mayıs ayında toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Tirilye, coğrafi konumu itibariyle diğer büyük şehirlere de yakın olmasından dolayı her yıl binlerce ziyaretçi ağırlamaktadır. Özellikle hafta sonları ziyaretçi sayısında diğer günlere nazaran artış olmaktadır. Alandaki turizm faaliyetleri yerel halk işletmeciler tarafından olumlu algılanmaktadır. Bu durum turizmin yerel halka ve işletmecilere yansıdığını ve sürdürülebilir olduğunu göstermektedir. Trafik, ürün ve hizmet fiyatlarının artışı, çevre kirliliği turizmin alana getirdiği olumsuz etkilerin başında gelmektedir.