Kumuk Türkçesinde zarf-fiiller

Kumuk Türklerinin önemli bir bölümü Dağıstan Özerk Cumhuriyeti'nde yaşamaktadır. Ayrıca Çeçenistan, Osetya, İran, Türkiye ve Rusya'da yaşayanlar vardır. "Kumuk" adına dair bilinen en eski kayıt, Kaşgarlı Mahmud'un "Divânu Lugâti't-Türk" adlı eserinde verilmiştir. Kumuk Türkçesi, Türk lehçeleri tasnifinde Kuzeybatı-Kıpçak grubunda yer almaktadır. Bu çalışmada, Kumuk Türkçesinde zarf-fiiller konusu ele alınmıştır. Tez kapsamında öncelikle Kumuk Türkleri, Kumuk Türkçesi ve edebiyatı, Kumuk Türkçesindeki zarf-fiiller hakkında bilgiler verilmiş; devamında ise kısmında Kumuk Türkçesindeki zarf-fiiller ek bilgisi, söz dizimsel ve fonksiyonel özellikleri açısından incelemiştir. Veriler; Kumuk Türkçesiyle kaleme alınmış "Amanhor", "Dört Kumuk Masalı Üzerine Gramer İncelemesi", "Gül Bağça", "Kumuk Atasözleri ve Deyimleri", "Kumuk Halk Anlatmaları", "Kumuk Türkçesi Deyimleri", "Kumuk Şairi Şeyit Hanum Alişeva'dan Seçme Şiirler" ve "Kumuk Halk Şairi Yırçı Kazak" eserlerinden derlenmiştir. Kumuk Türkçesindeki zarf-fiil biçimleri Türkiye Türkçesindeki biçimsel ve işlevsel karşılıklarıyla karşılaştırmalı olarak ele alınmış olup her bir yapı bu çerçevede değerlendirilmiştir. Zarf-fiil grupları, tezimizde esas alınan sekiz eser kapsamlı bir şekilde taranarak belirlenmiş; Türkiye Türkçesi aktarımlarıyla verilmiştir.