Kur'an'da berzah kavramı

ÖZET KUR'AN'DA BERZAH KAVRAMI Fatma KAYA Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı Adıyaman Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2025 Danışman: Prof. Dr. Hüseyin ÇELİK Her nefis ölümü tadacaktır âyeti bağlamında, er ya da geç herkes ölüm olgusuyla karşı karşıya gelecektir. Ölüm ve sonraki hayat insanlık tarihi boyunca merak edilen, araştırılan ve tartışılan konulardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Konunun metafizik alana girmesi tartışmanın günümüze kadar devamlılığını sürdürmesini sağlamıştır. Ölüm ile yeniden diriliş arasındaki süreci ifade eden berzah kavramı, dünya ile ahiret arasındaki âlem ve kabir hayatı anlamını karşılayacak şekilde kullanılmaktadır. Bu bağlamda genelde berzah, özelde kabir hayatıyla ilgili sual, azap, nimet ve mahiyeti hakkında meseleler gündeme gelmiştir. Çalışmamızda öncelikle berzah kavramının sözlük ve terim anlamları üzerinde durduktan sonra, kavramsal bir çerçeve oluşturmak adına berzahla bağlantılı olan makber, cedes, merkad, mezar, meşhed ve kabir gibi kavramların anlamları açıklanmış, bilhassa kabir hayatını kabul eden ve etmeyenlerin görüşlerine yer verilmiştir. Daha sonra berzah kavramının Kur'an'daki kullanımı üzerinde durularak, ilgili tefsirlere başvurulmuştur. Hadislerde kabir hayatı, azabı ve nimeti gibi konularla ilgili rivayetlere bakılıp konu bütüncül bir şekilde işlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'an, Ölüm, Berzah, Kabir