Kur'ân'da "Hac" kavramı

"Hac" kelimesi, sözlükte: "yönelmek, kastetmek, ziyaret etmek ve bir yere git-mek" anlamlarında kullanılır. Terim olarak ise, din tarafından kutsal kabul edilen mekânları, belirli zaman dilimlerinde ziyaret ederek, orada sembolik bazı ibadetleri gerçekleştirmektir. Genel olarak "hac" kavramı, dinlerin kullanımında, kutsal mekânları zi-yaret etmenin özel adı olmuştur. Evrensel, kabileci ve millî dinlerin tümünde kutsal mekânlar ve bu mekânları zi-yaret söz konusudur. Tarih boyunca var olan bu kutsal mekânları, belirli zamanlarda ziya-ret etme arzusu, genellikle tanrıya yakın olma, onun rızasına erişme ve böylece manevi tatmine ulaşma ile ilgili bir durum olarak tezahür eder. İnsanların Tanrı'ya bağlanabilme çabası serüvenine bakıldığında ise, O'nu soyut bir varlık olarak kabul ettikleri halde, semboller ile akıllarının somut dünyasına indirgemek ve böylece O'na yakın olma çaba-sını hep gütmüşlerdir. İslâm dinindeki yerine baktığımızda ise, hac ibadetinin, temel bir emir olduğunu ve bu konu ile ilgili Kurân-ı Kerim'de: " Yolculuğuna gücü yetenlerin haccetmesi, Al-lah'ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. "(Âl-i İmrân, 3/97) âyetiyle farz kılındığını görmek-teyiz. Hadislerde ise, hac ibadeti, İslâm'ın beş temel esaslarından biri sayılması yönüyle apayrı bir önem kazanmaktadır. Nitekim Hz. Muhammed (s.a.v) de şöyle buyurmuşlar-dır: " İslâm beş esas üzerine bina edilmiştir. Allah'tan başka ilâh olmadığına ve Muham-med'in onun resulü olduğuna şahitlik etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Kâbe'yi ziya-ret etmek ve Ramazan orucunu tutmaktır." (Buhâri, "İman",2; Müslim, "İman",5; Tir-mizî, "İman",3; Nesâî, "İman",13) Anahtar Sözcükler Hac, Kâbe, Kutsal, Mekân, Zaman, Tavaf