Kur'ân-i Kerîm'de vaîd kavramına müfessirlerin yaklaşımı

Bu çalışma, özellikle İbrahim 14/14, Tâhâ 20/113, Kâf 50/14, 20, 28 ve 45. ayetlerdeki vaîd kavramı üzerinde durarak Kur'ân-ı Kerîm'de "vaîd" kavramı ile ona bağlı olan "va'd" kavramının mahiyeti ile meal ve tefsirlerde verilen anlamları değerlendirecektir. Vaîd çeşitlerini ve tarihsel süreç içinde süregelen tefsir kitaplarındaki tartışmaları incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, bu kavramın tanımını yapmak, semantik analizini gerçekleştirmek, Kur'ân-ı Ker'îm'de yukarıda zikredilen ayetlerde geçen vaîd kavramını meal ve tefsirlerden istifa ederek kavrama zıt ve benzer anlamlı diğer terimlerden de istifade ederek kavramın çeşitlerine değinmek ve hangi gruplara hangi bağlamlarda hitap ettiğini analiz etmektir. Buna ilaveten Kur'ân-ı Kerîm'de kimlerin kimler için hangi maksatla vaîdde bulunduğu üzerinde durulacaktır. Aynı zamanda, Allah'ın (c.c) bu kavram ve ilişkili kavramlar bağlamında ibadet ve itaati yerine getirenlerden iradeli ve iradesiz sorumlu olanlara nasıl vaîdde bulunduğu veya farklılıkları, hedeflediği mesajı ve uyarı üslubunu belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırma, tefsir eserleri ve ilgili diğer kaynaklardan sağlayacağı verilerle uygulamaya yönelik bir sonuç ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma sürecinde, tefsir kaynakları ile diğer derlenen kaynaklardan veriler analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Kur'ân-ı Kerîm'in insanlığa hidayet tebliği görevini vurgulayan, hidayet-dalâlet, cennet-cehennem, saîd-şakî gibi ikili kavramlar üzerinden yürütülen "va'd" ve "vaîd" tartışmalarının, günümüz dünyasındaki buhranlı yaşam biçimlerinin huzura dönüşmesinde hayati bir rol oynayacağı amaçlanarak bu tez eksikleriyle birlikte ortaya konulmuştur. Son olarak bu araştırmada, erken dönem müfessirlerin bu kavramlar üzerine yaptıkları yorumların, günümüz problemleriyle örtüşmesi, İlâhî hitabın ve evrensel mesajın kıyamete kadar sürecek geçerliliğini teyit ettiğini ortaya çıkarmıştır. Anahtar Kelimeler: Cennet, cehennem, ceza, tefsir, va'd, vaîd.