Kur'ân'da iyi ve kötü şahsiyet örneklerine tematik yaklaşım

Kur'ân, insanın davranışlarına yön vermek için gönderilen ilahi rehber niteliğinde bir kitaptır. Hayatın her alanına dair birçok konuyu ele alan bu ilahi kitap, ahlaki davranışların kişiler üzerindeki yansımalarını da içermektedir. Çalışmamızda iyi ya da kötü şahsiyet diye temellendirdiğimiz bu kişilerin örnek ya da örnek olmayan davranışları da Kur'ân'da yer almaktadır. İnsanın ahsen-i takvim denilen manevi yükselişi ya da esfel-i sâfilin derecesine düşmesine neden olabilecek modelleri, bu kişilerin davranışlarında bulması mümkündür. Kur'ân, hidayeti önceleyen bir anlatım metoduyla, olumlu olumsuz davranış örnekleri sergileyen peygamberler dışındaki kişilerin hayatlarını çeşitli dersler ve ibretler alınması maksadıyla aktarmıştır. Bu çalışmanın gayesi, peygamberler dışında Kur'ân'da ismi zikredilen on bir iyi ve kötü şahsiyet örneklerini tematik olarak incelemektir. Amacımız, iyi-kötü şahsiyet kavramlarını, Kur'ân'da ihtiva ettiği farklı şekillerle ele alarak örnek ya da örnek olmayan kişiler üzerinden araştırmaktır. Araştırmada şahsiyet konusunu ilgilendiren temel kavramlar ele alınmış ve Kur'ân'da yer aldığı şekliyle âyetler üzerinden örneklendirilmiştir. Bu tanımlamalar yapılırken psikoloji gibi alanlardan ilgili kaynaklar ve tefsirlerden yararlanılmıştır. İyi-kötü şahsiyetler hakkında bilgi vermeden önce şahsiyet, iyilik-kötülük kavramı ile alakalı diğer mefhumlar ve Kur'ân'da nasıl ele alındığı ile ilgili bilgiler verilmesine gayret edilmiştir. Çalışmada konu edilen şahsiyetler hakkında önce tarihi bilgiler verilmiş, sonra Kur'ân'da nasıl anlatıldıklarına değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şahsiyet, İyi, Kötü, Tematik Yaklaşım.