Kur'an'ı Kerim'deki kader kavramı ile ortaokul öğrencilerinin kader algısının mukayesesi

Kişinin kader algısı, doğrudan hayatını etkileyen bir unsurdur. Çünkü kişinin hayata bakışı ve düşünce sistemi kaderi nasıl yorumladığı ile ilgilidir. Davranışlarının temelinde de yine büyük oranda bu algı vardır. Araştırmamızın temelini "ortaokul öğrencilerindeki kader algısı" oluşturmaktadır. Bu algı ile Kur'an'da yer alan kader kavramı mukayese edilerek ortaokul öğrencilerinin kader algısı ile Kur'an'da yer alan kader kavramı arasındaki farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. 11-14 yaş grubunda çevreden ve aileden öğrenilen kader algısının Kur'an ile ne derece örtüştüğü temel konumuzdur. Bu konunun tercih edilme sebebi ise bu yaşta edinilen bilgi ve inançların hayatın tüm evrelerini etkilediği ve çocukların davranışlarında belirleyici olduğudur. Bu yaşlarda eğer doğru bir kader algısı edinilirse kişi hayatı boyunca hem kendisiyle barışık ve fıtratına uygun bir hayat yaşar hem de olumlu bir din anlayışı zemininde hayatını sürdürür. Araştırma grubumuzda farklı kademelerden ve farklı okul türlerinden 303 öğrenci yer almaktadır. Araştırmamız sonucunda bu yaş grubundaki öğrencilerin aileden ve çevreden edinmiş oldukları kader anlayışının Kur'an'daki kader kavramı ile tamamen çeliştiği belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Toplumun büyük bir çoğunluğunda hâkim olan görüş, Allah'ın her şeyi belirlediği, kişinin iradesinin göz ardı edildiği, cebri bir anlayıştır. Bu anlayış insanın sorumluluğu ve hür iradesi ile bağdaşmamaktadır. Kader Kur'an'da ölçü, ahenk, uyum, denge, düzen, nizam manalarında kullanılmıştır. Ayrıca Kur'an'da kader; belli bir ölçü, düzen, kanun, kural, nizam, Yaratan'ın her varlığın özüne yerleştirdiği amaç ve hedefini gerçekleştirmeye yönelik yasa vb. manalarla geçmektedir. Kâinattaki her şey belli bir kural yasa dâhilinde hareket etmektedir; bu anlamda evrende tesadüf yoktur. Buna da tüm varlığın kaderi demek mümkündür. Kur'an'daki kader kavramı bundan ibarettir. İnsanoğlu bazen farklı amaçlarla kendi düşüncelerine dayanak bulmak için bazen ise farklı dinlerin etkisiyle Kur'an'ı yanlış yorumlayarak kader kavramını asıl anlamından uzaklaştırmış ve ona farklı anlamlar yüklemiştir. Kâinattaki varlık açısından kader tüm varlıkların özüne varoluş amaçlarının kodlanması, kâinata geliş amaçlarının yerleştirilmesidir. Varlıklar bu amaç dâhilinde hareket eder. İnsana ise onlardan farklı olarak bir de irade verilmiş ve bu varoluş amacını gerçekleştirip gerçekleştirmemekte özgür bırakılmıştır. Ona ekstradan Allah tarafından seçme hakkı tanınmıştır. İnsanın da kaderi budur.