Kur'an'ın anlaşılmasında müfessir, bağlam ve rivayetlerin rolü

Kur'an'ı anlama noktasında göz ardı edilmemesi gereken en önemli konulardan biri de bağlamdır. Çünkü metin-içi bağlam ayetlerin kendi içindeki anlam bağını kurmamızı amaçlarken, metin-dışı bağlam ile de metnin tarihsel bağını kurmuş oluruz. Her ikisi de metnin daha iyi anlaşılması ve murâd-ı ilahiye ulaşma çabasının gereğidir. Sadece dilsel tahlillere dayanarak doğru anlama ulaşmak netice itibariyle mümkün değildir. Dil değişkendir ve zamanla kelimelerin, kavramların anlamlarında farklılaşma görülebilir. Bu sebeple Kur'an'ı anlama yolunda metnin dilsel tahlili yanında metinsel ve tarihsel bağlamını da dikkate almak gerekir. Çünkü Kur'an 23 yıllık zaman zarfında bazen yaşanan birtakım olaylar bazen de toplumun geldiği kıvam dikkate alınarak nazil olmuştur. Hayatın içine inzal olan bu metnin hayat bağından koparılarak ya da belli bir bütünlük içinde inen ayet gruplarını bütünselliğinden ayırarak anlama çabası eksik ve gerçeği yansıtmaktan uzak olacaktır. Bu itibarla dış bağlam ile ayetlerin tarihsel bağı, iç bağlam ile de hem ayetlerin önce ve sonrası ile hem de Kur'an'ın kendi bütünlüğü açısından bağlantısı kurularak doğru anlama ulaşma gayreti içerisine girilmelidir. Bu çalışmamızla Kur'an'ın parçacı yaklaşımlarla doğru anlaşılamayacağını örneklerle ortaya koymaya çalışacağız. Amacımız parçacı yaklaşımların eksikliklerine ve sorunlarına değinerek murâd-ı ilahiye ulaşmanın ancak Kur'an'ın lafzını, bağlamını ve indiği ortamı bilmekle mümkün olacağını göstermektir. Bunu yaparken öncelikle literatür taraması yaparak kaynakları belirlemeye çalıştık. Çeşitli kitap, makale, tez, sempozyum vb. çalışmalardan yararlanarak tezimizin ana çerçevesini oluşturduk. Öncelikle bağlamla alakalı kavramları inceledik. Daha sonra bağlam dışı yorumların sebeplerini inceleme konusu yaptık. Bu sebepleri incelerken ayetlerden örnekler vererek konunun daha iyi anlaşılmasını amaçladık. Son bölümde de bağlamdan kopuk mana verilen ayetleri bu manaların verilme sebepleri üzerinden gruplandırdık. Bu ayetlerle alakalı geçmişten günümüze yapılmış olan yorumları genel olarak aktarmaya ve bu yorumlardan hareketle kendi kanaatimizi de ortaya koymaya gayret ettik.