Küreselleşen dünyada Türkiye ekonomisinde ticari açıklık, istihdam ve enflasyon arasındaki ilişki

Ticari açıklık, ülkelerin dış dünya ile bütünleşmelerinin ne kuvvette olduğunun bir göstergesidir. Türkiye, 24 Ocak 1980 kararları ile ithal ikameci sanayileşme politikası yerine ihracata dayalı sanayileşme politikasına geçerek ekonomisini büyük ölçüde dışa açık hale getirmiştir. Dışa açık ülkelerde, özellikle ticari açıklığın ülkenin makroekonomik göstergeleri üzerinde etkisi birçok çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'nin 1980 öncesi ve 1980 sonrası dış ticarette uyguladığı politikaların işsizlik ve enflasyon gibi makroekonomik göstergeler üzerinde bir etkisinin olup olmadığı araştırılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın ilk bölümünde, Küreselleşme ve ticari açıklık kavramları üzerinde durulmuş ve Türkiye'nin kuruluş yıllarından günümüze kadar uyguladığı dış ticaret politikaları ve ticari açıklık oranlarının değişimi değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, işsizlik ve enflasyon göstergelerinin kavramsal, teorik temelleri ile Türkiye'de uygulanan politikaların tarihsel süreçte işsizlik ve enflasyon göstergelerine olan etkilerine yer verilmiştir. Çalışmada, 2005Q1-2018Q1 dönemlerinde ticari açıklığın, enflasyon ve işsizlik gibi makro değişkenler üzerindeki ilişkisi incelenmiştir. Analiz için kullanılan değişkenler, TÜİK ve TCMB resmi sitesinden temin edilmiştir. Analizlere başlamadan önce serilere standart birim kök testleri uygulanmıştır. Birim kök testlerinin ardından, Johansen eş-bütünleşme testi, Granger nedensellik testi yapılarak, değişkenler arasındaki ilişkinin açıklanması için VAR Modeli kurulmuştur. VAR modeline ilişkin etki-tepki ve varyans ayrıştırma sonuçları yorumlanmıştır.