Küreselleşmenin hisse senedi piyasası oynaklığı üzerindeki etkisi: BRICS-T ülkeleri örneği

Küreselleşme, dünya genelinde ekonomik, finansal, ticari, politik ve sosyal ilişkilerin yoğunlaştığı bir süreçtir. 1980'li yıllardan itibaren birçok ülke, öncelik olarak ekonomilerini küreselleştirmeye başlamışlardır. Bu bağlamda küreselleşme, dünya ekonomisi ve finans piyasaları için önemli bir konudur. Küreselleşmeyle birlikte birçok ülkenin ekonomik ve kalkınma potansiyeli artarken, aynı zamanda hisse senedi piyasalarının hareketliliği üzerinde önemli bir etki yaratabilmektedir. Bu hareketlilik de hisse senedi fiyatlarında oynaklık (volatilite) oluşmasına neden olmaktadır. Oynaklık, hisse senedi fiyatlarında ani yükselişler veya düşüşler yaşamasıyla ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu araştırmada, dünya ekonomisinde önemli bir yeri olan küreselleşme ile önemli yatırım araçlarından biri olan hisse senedi piyasalarının oynaklığı arasında ilişki olup olmadığı ve küreselleşmenin hisse senedi piyasası üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada, küresel ekonomide büyüklükleri ve potansiyelleri nedeniyle birbirlerine benzerliğe sahip olan Brezilya, Rusya, Hindistan, Güney Afrika, Çin ve Türkiye (BRICS-T) ülkeleri ele alınmıştır. Araştırmada, bağımlı değişken olarak hisse senedi piyasası oynaklığı, bağımsız değişkenler olarak da ekonomik, ticari, politik, finansal, sosyal, kültürel küreselleşme ve ekonomik özgürlük endeksleri ele alınmıştır. Araştırmada küreselleşmenin hisse senedi piyasası üzerindeki etkilerini ölçebilmek için ise panel veri analizi ile Granger nedensellik analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, küreselleşmenin hisse senedi piyasası üzerinde negatif yönlü azaltıcı etkisi bulunmaktadır. Granger nedensellik testi bulgularına göre ticari ve politik küreselleşme ile oynaklık arasında çift yönlü, genel küreselleşme endeksi, sosyal, ekonomik, finansal küreselleşme endeksi ve ekonomik özgürlük endeksinden volatiliteye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Kültürel küreselleşme endeksi ile volatilite arasında ise herhangi bir nedensel ilişkiye rastlanmamıştır.