Kutanit (Arhavi-Artvin) cevherleşmesinin jeolojik, mineralojik ve jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi

Kutanit cevherleşmesi Kızılkaya Formasyonu'nun üst seviyelerindeki dasit ve piroklastları ile kırmızı biyomikritler içinde yan kayaçlar ile eş zamanlı olarak oluşmuştur. Cevherin alt seviyeleri saçınımlı, ağsal cevher yapıları ile, üst seviyeleri ise masif cevherin üzerine gelen bantlı cevher yapıları ile karakteristiktir. Cevherde pirit, kalkopirit, sfalerit, galen, bornit ve fahlerz minerallerine gang olarak kuvars ve kalsit eşlik etmektedir. Mineral kimyası analizlerine göre piritlerin oldukça düşük Co ve Ni içerikleri ile sfaleritlerin Zn/Cd oranları cevherin asidik magmatik kökenli hidrotermal çözeltilerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Pirit, kalkopirit, sfalerit ve galen minerallerinin 6.1–7.8 ‰ arasında değişen kükürt izotop sonuçları asidik kökenli magmatik çözeltiler ile uyumludur. Sıvı kapanım çalışmalarına göre Kutanit cevherleşmesinin oluşum sıcaklığı 140–384 °C arasında değişmektedir. Bu oldukça düşük sıcaklık değerleri düşük sıcaklık şartlarına işaret eden kolloidal dokular ile uyumludur. Sıvı kapanımların bileşiminde belirlenen MgCl2 ve CaCl2 türü tuz türleri bu çözeltilerin okyanus suyu ile etkileşiminin bir sonucudur. Sıvı kapanımların okyanus suyunun tuzluluk oranına çok yakın tuzluluk değerleri de hidrotermal çözeltilerin okyanus suyu ile etkileşim içinde olduğunu doğrulamaktadır. Sıvı kapanımlardan bağımsız termometre yöntemi ile hesaplanan en düşük oluşum basıncı 120 bar'a kadar düşmektedir. Bu basınç değeri hidrostatik şartlar altında 1223 m okyanus suyu derinliğine karşılık gelmektedir. Bu oluşum derinliğinin Kutanit cevherleşmesinde sülfit çökelimi için yeterli bir derinlik olduğu anlaşılmaktadır.