Demographic structure and setlement patterns of North-Eastern Bulgaria: A case study on Niğbolu Sandjak (1479-1483)

Bu çalışma 15.yy'ın sonunda Niğbolu Sancağı'ndaki demografik yapıyı ve yerleşim düzeniniincelemektedir. Araştırmamız bölgedeki Türkleşme ve İslamlaşma sürecinin başlangıcısayılan bu dönemde, Osmanlı tımar kayıtlarını içeren iki icmâl defterinden elde edilen bilgilerişiğinda, bölgede beşinci yüzyıla kadar giden Türk varlığından başlayarak onbeşinci yüzyılınsonunda Osmanlı öncesi yerleşimlerin fetihten sonra nasıl tekrar canlandığı ve yeni Türkyerleşimlerinin nasıl olustuğu üzerinde yoğunlaşmakta, sancakta yaşayan yerli Hristiyanhalkın nüfus hareketlerini ve Anadolu'dan bölgeye göçen Türklerin durumunuincelemektedir. Aynı zamanda bu çalışma Marksist Balkan historiografisinin önde gelenteorisyenlerinden Hristo Gandev'in Katastrof teorisini eleştirmektedir.İncelenen icmâldefterleri göstermektedir ki bölgenin fethini izleyen dönemde ne ani bir Türkleşme ne detoplu bir İslamlaşma görülmüstür. Fetih sonrasında bölgede sağlanan istikrar ve güven ortamıon altıncı yüzyılda ivme kazanacak olan bu süreclere zemin hazırlamıstır.Anahtar Kelimeler: Niğbolu, demografi, yerleşim, icmâl defterleri, Katastrof Teorisi, yörük,mezraa.