Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde yetişen thymus (kekik) türleri uçucu yağlarının antifungal ve herbisidal etkilerinin belirlenmesi

Bu araştırmada; Thymus türlerinden elde edilen uçucu yağların kültür alanlarında problem olan yabancı ot tohumları ve fidelerine karşı allelopatik etkileri ile fitopatoloji açısından önemli olan fungus türleri üzerine antifungal etkileri araştırılmıştır. Hidrodistilasyon yöntemi ile izole edilen uçucu yağların ana bileşenleri GC, GC-MS, RI yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre γ-terpinene, p-cymene, thymol ve 1,8-cineole ana bileşenler olarak tespit edilmiştir. Petri denemelerinde uçucu yağların 5, 10 ve 20 µL/petri'lik konsantrasyonları seçilen yabancı ot tohumlarının çimlenmesini %50,57-100; kök büyümesini %-154,9-100 ve sürgün büyümesini %31,97-100 arasında değişen oranlarda engelledikleri belirlenmiştir. Saksı denemelerinde ise uçucu yağların 20 µL/saksı'lık konsantrasyonlarının yabancı ot fidelerinde %5,0-71,6 oranında fitotoksik etki gösterdikleri belirlenmiştir. Fungusların misel gelişimi üzerine uçucu yağların antifungal etkilerinin ise %2,03-100 arasında olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar zirai açıdan önemli olan yabancı otların ve toprak kökenli fungusların mücadelesinde Thymus türleri uçucu yağlarının biyopestisit olarak organik tarımda kullanılma potansiyellerinin olduğunu göstermektedir.