Techno-economic analysis of lactase production: Türkiye case

Laktoz, sütte bulunan ve süt şekeri olarak bilinen bir karbonhidrattır. Ayrıca fermente edilebilirliği nedeniyle fırıncılık sektöründe ve bebek mamalarında sıklıkla kullanılmaktadır. Laktoz intoleransı adı verilen sindirim sistemi hastalığı, tüketimine bağlı olarak, bağırsaklarda beta-galaktosidaz enzimi olarak da bilinen laktazın üretilememesi veya yetersiz üretim sonucunda birincil ve ikincil olarak ortaya çıkar. Laktoz intoleransının yan etkilerini azaltmak için laktaz enzimi haricen tüketilen gıdalarda kullanılmaktadır. Bu tezin amacı, Saccharomyces fragilis'ten bir enzim olan beta-galaktosidazın SuperPro Designer yazılımı ile simülasyonu yapılarak 1000 L, 2500 L, 5000 L, 7500 L ve 10000 çalışma hacimlerinde fermantasyonu, ayrılması ve saflaştırılmasını gerçekleştirmektir. SuperPro Designer ile simülasyon ile verimli üretim belirlenebildiğinden, beta-galaktosidaz üretimi tekno-ekonomik analiz ile araştırılmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'de Saccharomyces fragilis ile ß-gal üretiminin 11.753.414 US$ toplam yatırım ve 2.564.766 US$ işletme maliyeti, yüzde 76,61 brüt kâr marjı, yüzde 62,64 yıl yatırım getirisi oranlarının küçük çalışma hacimlerinde bile 1,60 yılda geri ödeme süresi sağladığı sonucuna ulaşılmıştır (2500 L). Sonuç olarak Amerika ve Çin Türkiye'deki üretime göre daha az kârlıydı, bu yüzden Türkiye'de yatırımcı veya işletmeci olarak üretim yapmanın daha karlı olduğu belirlenmiştir.