Laminektomi sonrası peridural fibrozisin önlenmesinde melatonin ve oktreotidin etkileri: Deneysel çalışma

LAMİNEKTOMİ SONRASI PERİDURAL FİBROZİSİNÖNLENMESİNDE MELATONİN VE OKTREOTİD'İN ETKİLERİ:DENEYSEL ÇALIŞMAFatih Serhat EROL1. ÖZETLomber spinal cerrahiden sonra ortaya çıkabilen peridural fibrozis; ameliyatsırasında açılan peridural mesafe ile birlikte sinir köklerinin fibroblastik invazyonauğramasıdır. Bu patolojik sonuç sıkca görülen bir komplikasyondur. Bu şekilde oluşanyoğun fibröz doku hastada bel ağrısı ve radüküler ağrıya neden olur. Peridural mesafedegelişen skar dokusu radiküler semptomlara neden olması yanı sıra, sonradangerekebilecek bir ikinci ameliyat sırasında intraspinal yapıların diseksiyonunu dazorlaştırmaktadır.Gl.pinealeden salgılanan melatoninin, histopatolojik, immünohisto kimyasal veelektron mikroskobu yöntemi ile doku düzeyinde fibrozise karşı olumlu etkilerininolduğu son yıllarda çeşitli deneysel ve klinik çalışmalarla gösterilmiştir. Diğer yandan,bir somatostatin anoloğu olan oktreotidin de birçok çalışmada antioksidan,antiproliferatif, antiödem, antiadhezif ve serbest radikal temizleyici etkileribildirilmiştir. Oktreotidin fibrozis gelişiminde rol oynayan transforming growth factör-β1 (TGF-β1)'i inhibe ettiği ve fibrozisin en önemli göstergelerinden olan hidroksiprolindüzeyini etkilediği de bilinmektedir.Bu etkileri nedeni ile oktreotidin ve melatoninin peridural fibrozisi önlemedeolumlu katkılarının olabileceğini düşünerek, ratlarda oluşturduğumuz deneysel modeldebu iki ilacı karşılaştırmalı kullanmak suretiyle histopatolojik ve biyokimyasal etkileriniincelemeyi ve birbirlerine karşı herhangi bir üstünlükleri olup olmadığını araştırmayıamaçladık.Çalışmada 36 adet erkek albino wistar rat kullanıldı. Denekler 3 gruba ayrıldı.1.Grup ratlara (n=12) laminektomi yapıldı ve tedavi uygulanmadı. 2. gruptaki ratlara(n=12) laminektomiden hemen sonra 30 µgr/kg tek doz ve daha sonra 6 hafta süreyle üçeşit dozda 30 µgr/kg/gün oktreotid intraperitoneal yolla uygulandı. 3. gruptaki ratlara(n=12) laminektomiden hemen sonra 7.5 mg/kg tek doz ve 6 hafta boyunca üç eşitdozda 7.5 mg/kg/gün melatonin intraperitoneal yolla uygulandı. Deneklerin 6 haftasonunda serum TGF-β1 miktarları, peridural fibröz dokuda hidroksiprolin miktarı vefibröz dokunun histopatolojik İncelemeleri yapıldı.Sonuç olarak; laminektomi sonrası gelişen peridural fibrozisi önlemedemelatonin ve oktreotidin olumlu etkileri gözlendi. Fibröz doku gelişmesinde etkili birfaktör olan TGF-β1 düzeylerini her ikisi de istatistiksel olarak anlamlı düzeydeazaltmıştı (P<0,05). Histopatolojik skorlara ve hidroksiprolin düzeylerine bakıldığındaise bu sınırlayıcı etki melatonin açısından anlamlıydı, ancak oktreotid faydalı olmasınarağmen istatistiksel olarak anlamlı oranlarda değildi (P>0,05).Anahtar kelimeler: melatonin, oktreotid, peridural fibrozis, transforminggrowth faktör, hidroksiprolin