Laparoskopik histerektomi geçiren hastalarda akupresür uygulamasının postoperatif analjezi üzerine etkisi

Giriş ve Amaç: Histerektomi, sezaryenden sonra kadınlar arasında en sık yapılan ikinci ameliyattır ve uterusun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Histerektomi, %10 ila %50 arasında değişen persistant postoperatif ağrı oranlarıyla ilişkilendirilmektedir. Kötü kontrol edilen akut postoperatif ağrı, artmış morbidite, fonksiyonel ve yaşam kalitesinde bozulma, gecikmiş iyileşme süresi, uzamış opioid kullanımı ve daha yüksek sağlık bakım maliyetleri ile ilişkilidir. Histerektomi sonrası ağrının etkili bir şekilde tedavi edilmesi, hastanın daha hızlı iyileşmesini ve daha az komplikasyonla karşılaşmasını sağlar. Postoperatif analjezide temel hedef etkin analjezi sağlanırken mümkün olduğunca opioid kullanımının ve opioid kullanımına bağlı yan etkilerin azaltılmasıdır. Bu riskleri minimalize etmek için multimodal analjezi yönetimi en akılcı yaklaşımdır. Akupresür gibi tamamlayıcı tedaviler de ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Bu çalışmada laparoskopik histerektomi operasyonu olan hastalara uygulanan akupresürün postoperatif analjezi üzerine etkilerini değerlendirmeği amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Balıkesir Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 12.04.2022 tarihli ve 89017521/299/133038 sayılı izin alınan çalışmamıza elektif laparoskopik histerektomi planlanan 18-65 yaş arası toplam 70 hasta dahil edildi. Preoperatif randomizasyon uygulamasına göre Plasebo akupresür (Grup 1) ve akupresür grubu (Grup 2) olarak 2 gruba ayrıldı. Operasyon odasına alınan hastalara rutin elektrokardiyografi, pulse oksimetri, noninvaziv kan basıncı, vücut sıcaklığı monitörizasyonuna ilave olarak TOF monitörizasyonu uygulandı. Bu monitörizasyonlar ile elde edilen veriler ilk 15.dk'da 5 dk ara ile ve daha sonrasında 15 dk ara ile kaydedildi. Bütün hastalara standart genel anestezi protokolü uygulandı. Cilt insizyonundan cerrahi işlem bitinceye kadar geçen süre 'Cerrahi süre', indüksiyondan ekstübasyona kadar geçen süre ise 'Anestezi süresi' olarak kaydedildi. Standart analjezi protokolü olarak postoperatif 1 gr parasetamol (Parol®) ve 50 mg tramadol (Ramadex®) rutin uygulandı. Postoperatif derlenme odasında HKA pompasının morfin rejimi ayarlandı. Ek analjezik ihtiyacı olan hastalara deksketoprofen (Arveles®) 50mg iv uygulandı. Postoperatif derlenme odasında modifiye Aldreate skoru 9 ve üzeri olduğunda 0. saat kabul edildi. 0. 4. 8. ve 24. saatlerde NRS değerlendirildi. Grup 1'deki hastalara 0., 4. ve 8. saatlerde plasebo akupresür uygulandı. Grup 2'deki hastalara 0., 4. ve 8. saatlerde ST25, CV12, TH6, HT-7 noktalarına uygulayıcı ellerini vücut ısısına uygun şekilde ısıttıktan sonra her bir noktaya 3 dk NRS skoru 5 olacak şekilde akupresür uygulandı. Morfin (Morphine®) istem miktarları ve tüketimleri 0. 4. 8. ve 24. saatlerde kaydedildi. Bağırsak sesleri steteskop yardımıyla sağ alt kadrandan 1 dk boyunca oskülte edildi. Bağırsak sesleri 0=yok, 1=hipoaktif, 2=aktif ve 3=hiperaktif olarak kaydedildi. Bulantı ve kusma sorularak 0=yok, 1=hafif şiddette bulantı, 2=orta şiddette bulantı, 3=ciddi şiddette bulantı kabul edilerek kaydedildi. Ek antiemetik ihtiyacı olan hastalara ondansetron (Kemoset®) 4 mg uygulandı. Postoperatif ilk gaz/gaita çıkış saatleri kayıt altına alındı. Bulgular: Çalışmamızda 0, 4, 8, ve 24. saatlerde gruplar arasındaki karşılaştırmada tüm zamanlarda numerik ağrı skoru akupresür grubunda istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. HKA cihazından yapılan ilaç istem sayıları gruplar arası karşılaştırıldığında tüm zaman dilimlerinde akupresür uygulanan grupta istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı. HKA tüketimi akupresür uygulanan grupta tüm zaman dilimlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüktü. Grup 1'de ek kurtarıcı analjezik ihtiyacı olan hasta sayısı Grup 2'den anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Postoperatif bulantı ve kusma açısından gruplar arası değerlendirme yapıldığında Grup 2'de 0. 4. ve 8. saatlerde bulantı ve kusmanın daha az olduğu gösterildi. Grup 1'de antiemetik ihtiyacı Grup 2'te göre anlamlı olarak fazla idi. Sonuç: Çalışmamız laparoskopik histerektomi geçiren hastalara akupresür uygulamasının postoperatif analjezik tüketimini azalttığını, ağrı skorlarını azalttığını, bağırsak motilitesini iyileştirdiğini ve bulantı-kusma şikayetlerini azalttığını göstermiştir. Bu bulgular, akupresürün postoperatif ağrı, bağırsak motilitesi ve bulantı-kusma üzerinde faydalı olduğunu desteklemektedir. Gelecekte farklı merkezlerde ve hasta gruplarında yapılacak çalışmalarla akupresürün multimodal analjezi içinde yer alabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Laparoskopik histerektomi, postoperatif analjezi, multimodal analjezi, akupresür