Larenksin skuamöz hücreli karsinomlarında tümör tomurcuklanması ve hücre grup büyüklüğü ile histopatolojik ve prognostik kriterlerin ilişkisinin araştırılması ve yeni derecelendirme sistemine göre değerlendirilmesi

Amaç: Larengeal skuamöz hücreli karsinomlarda prognozun belirlenmesi ve tedavi planlanmasında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Ortak Kanser Komitesi (AJCC) tarafından belirlenen tümör evreleme sistemleri kullanılmaktadır. Ancak bu sistemlerin patologlar arası tekrarlanabilirliği düşüktür ve prognozu öngörmede kısıtlılıkları olduğu düşünülmektedir. Yerleşim bölgesinden bağımsız olarak tüm skuamöz hücreli karsinomlarda son yıllarda önem kazanan parametreler olan tümör tomurcuklanması ve hücre grup büyüklüğünün tümörün evresi ve prognoz ile yakından ilişkili olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda bu parametreler kullanılarak yapılan yeni derecelendirme sisteminin kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi, klinikopatolojik ve histomorfolojik parametrelerle ilişkisininin belirlenmesi ve prognozun öngörülmesindeki rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: 2006-2016 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda incelenmiş ve total larenjektomi materyalinde skuamöz hücreli karsinom tanısı almış 152 vaka retrospektif olarak değerlendirildi. Hematoksilen-Eozin kesitler üzerinde tümör tomucuklanması ve hücre grup büyüklüğü değerlendirilerek skorlandı ve bu skorların toplamıyla vakalar önerilen yeni derecelendirme sistemine göre yeni grad 1 (yG1), yeni grad 2 (yG2) ve yeni grad 3 (yG3) olarak gruplandı. Ayrıca bu üç parametrenin DSÖ derecelendirme sistemi, T, N, AJCC evreleri, stromal komponent, lenfositik infiltrasyon, keratinizasyon derecesi, nükleer grad, mitotik aktivite, kıkırdak invazyonu, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, lokal nüks, uzak metastaz ve sağkalım süreleri ile ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Vakaların 137'sinde (%90,1) tümör tomurcuklanması görülmüştür. Bu vakaların 85'inde (%55,9) düşük tomurcuklanma aktivitesi (<15/10 büyük büyütme alanı), 52'sinde (%34,2) yüksek tomurcuklanma aktivitesi (≥15/10 büyük büyütme alanı) izlenmiştir. Hücre grup büyüklüğü değerlendirildiğinde 76 vakada (%50) tek hücre invazyonu görülürken, 60 vakada (%39,4) küçük küme, 15 vakada (%9,9) orta büyüklükte küme, 1 vakada (%0,7) ise büyük küme izlenmiştir. Boxberg ve arkadaşları tarafından önerilen yeni derecelendirme sistemine göre 15 vaka (%9,9) Grade 1 (yG1), 90 vaka (%59,2) Grade 2 (yG2), 47 vaka (%30,9) Grade 3 (yG3) olarak yeniden sınıflandırılmıştır. Tümör tomurcuklanması, hücre grup büyüklüğü ve yeni derecelendirme sistemi hastalık rekürrensi (lokal nüks ve/veya uzak metastaz) ile ilişkili bulunmuş olup hastalıksız sağkalım süresinin yüksek tomurcuklanma aktivitesi ile tek hücre invazyonu saptanan ve yG3 olan vakalarda kısaldığı belirlenmiştir. Ancak genel sağkalımla anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Yüksek tomurcuklanma aktivitesi ile tek hücre invazyonu saptanan ve yG3 olan vakalarda nükleer grad yüksek, keratinizasyon düşük olup perinöral invazyon görülme sıklığı artmıştır. Ayrıca metastatik lenf gangliyonundaki metastazın boyutu ve kapsül dışı yayılım görülme sıklığı da bu hastalarda daha yüksektir. Tümör tomurcuklanması, hücre grup büyüklüğü ve yeni derecelendirme sistemi ile tümörün içerdiği stromal komponent, lenfositik yanıt, mitotik aktivite ve lenfovasküler invazyon arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Yalnızca histomorfolojik değerlendirme ile belirlenebilecek olan tümör tomurcuklanması ve hücre grup büyüklüğüne dayanan yeni derecelendirme sistemi daha objektif bir değerlendirme yapılmasına olanak sağlar. Gradlar arasında daha homojen bir dağılım sağlayarak hastaların prognozunu öngörmede yol gösterici olabilir.