Lastik koruyucu zincirlerinde kullanılan 20MnCr5 ve 8620 malzemelerinin farklı ısıl işlem şartları için yorulma ve aşınma dirençlerinin iyileştirilmesi

Sementasyon işlemi, düşük karbonlu çeliklerin yüzeyine karbon yayındırma ve suverme suretiyle çelik parça yüzeylerinin aşınma ve yorulma direncini arttırmada yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntem lastik koruyucu zincirlerinin de aşınma ve yorulma direncini arttırmak amacıyla uzun süredir uygulanmaktadır. Ancak işlemin uygulanmasında, zinciri oluşturan halkalarda elde edilen kabuk kalınlığının düşük olması, aşınma dayanımını ve yorulma dayanımını olumsuz yönde etkilemekte, dolayısıyla da ürünün kullanım ömrünü düşürmektedir. Aşınma ömrünün uzatılabilmesi için çok daha kalın kabuklar elde edinilmesi durumunda ise yorulma dayanımı olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu nedenle, uygun/kabül edilebilir bir servis ömrü için uygun sementasyon kalınlıklarının belirlenmesi gerekmektedir. Yorulma ve aşınma dayanımı sadece sementasyon kabuk kalınlığı ile değil, aynı zamanda kalıntı östenit ve martenzit oranlarıyla da doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, lastik koruyucu zincirde kullanılan 8620 ve 20MnCr5 çeliğinin sementasyon kabuk kalınlığı ve sıfıraltı işlemin yorulma ve aşınma dayanımına olan etkisi incelenmiştir. Yapılan yorulma ve aşınma deneyleri sonuçlarından, efektif sementasyon kalınlığının malzeme çapına oranı olan, t/D değeri:0,15 için en uygun olduğu tespit edilmiştir. Sıfıraltı işlem ile 8620 çeliğinde %86, 20MnCr5 çeliğinde %47 oranında aşınma dayanımında artış sağlanmıştır. Bu işlemin yorulma dayanımında da dikkat çekici oranda iyileşme sağladığı belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Sementasyon, sıfıraltı işlem, eğmeli yorulma mukavemeti