Yükseköğretimde bölüm başkanlarının liderliği ve lider olarak profesyonelleşmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan bölüm başkanlarının liderlik rolleri ve profesyonelleşmeleri ile ilgili algılarını ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın değişkenleri olarak, cinsiyet ve üniversite türü de bölüm başkanlarının liderliği ve profesyonelleşmesi açısından incelenmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de liderlik ve profesyonelleşme kavramlarını birleştiren ilk çalışma olma özelliğine sahiptir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak, Istanbul bölgesinde bulunan dört üniversiteden, on dört bölüm başkanı ile görüşme yapılmıştır. Görüşme soruları yarı yapılandırılmış sorulardır ve önceki çalışmalara dayalı olarak araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Tüm katılımcılar kurumlarında en az iki yıldır bölüm başkanı olarak çalışma deneyimine sahiptir. Bu çalışmada, data analizi için tematik analiz metodu kullanılmış olup, dört ana tema ortaya çıkmıştır: bölüm başkanı olmak, bölümün yönetimi, liderliğin kapsamıyla ilgili görüşler ve profesyonelleşmenin kapsamıyla ilgili görüşler. Tüm ana temalar, alt temalar ve katılımcıların görüşleri ile desteklenmiştir. Bu çalışmanın bulguları, pozisyonlarına yönelik bazı problemler olduğu için, bölüm başkanlarının, genellikle rolleri için olumsuz görüş verdiklerini gösterdi. Bu problemler, bu rolü üstlenmek için zorunluluk, ağır iş yükü, yetki olmadan sorumluluk ve bir ödül olmamasıdır. Ayrıca, bu çalışmadan, çoğu bölüm başkanının farkında olmadan bazı liderlik tiplerini benimsediği, bazılarının ise liderlik kavramını bile sevmediği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, katılımcılar, bu görevi yerine getirmek için özellikle de dönüşümsel liderlik ve hizmetkar liderlikten farkında olmadan yararlanmıştır. Son olarak, bölüm başkanı olmanın Türkiye'de profesyonel bir alan olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular ışığında, Türkiye'de bölüm başkanı olmanın geleceğini belirleyecek yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu ifade edilebilir.