D.H. Lawrence'ın Aşık Kadınlar adlı eserinde serbest dolaylı anlatımın dilbilimsel özellikleri

Bu biçemsel çalışma D. H. Lawrence'ın Aşık Kadınlar eserindeki serbest dolaylı anlatımı dilbilimsel ve edebi bakış açılarını sentezleyerek analiz etmeyi amaçlamaktadır. Serbest dolaylı anlatımı imleyen belli dilbilimsel özellikleri tespit için çalışmada öncelikle içerik analizi uygulandı. Bu özellikler Monica Fludernik'in (1993) terminolojisi baz alınarak sözbilimsel/dizgesel, gösterimsel ve sözlüksel yapılar başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca, Stefan Oltean'ın (1993) kategorilerine göre serbest dolaylı anlatımın Aşık Kadınlar adlı eserdeki işlevleri değerlendirilmiştir. Çalışma karma yöntemli analizi benimsediğinden hem nitel hem nicel metotlardan yararlanılmış ve bu nedenle korpus temelli tablolar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada Lawrence'ın karakterlerin kendini gerçekleştirme, kendinin farkında olma, özyansıtma, öz değerlendirme süreçlerini, duygusal karmaşalarını, yok edici içgüdülerini, yabancılaşmalarını, harekete geçmiş ancak bastırılmış duygularını, çok açılı düşüncelerini, kendi kendini aldatmalarını ve gelecek ve muhtemel benlikleri keşfetme çabalarını yansıtmak için serbest dolaylı anlatımı nasıl kullandığını araştırmıştır. Bulgulara göre, serbest dolaylı anlatım karakterlerin içsel benliklerini sunarak bilince hizmet etmekte, karakterin öznel sesiyle anlatıcının nesnel dilini birleştirerek çoksesliliğe katkı sağlamakta, karakterden uzaklaşma hissi uyandırarak ironi oluşturmakta ve karakterin duygularını düşünceleri içselleştirerek okuyucuya empati kurdurmakta olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: serbest dolaylı anlatım, bilinç, çokseslilik, ironi, empati