Linyit yakıtlı pilot termik santral için baca gazı emisyon azaltma seçeneklerinin yaşam döngüsü değerlendirmesi

Büyüyen dünya ekonomisi, nüfus artışı, sanayileşme ve kentleşme nedeniyle, doğal kaynaklara ve enerjiye olan talebi önemli ölçüde artmaktadır. Ülkemizde önemli yerli kaynaklardan biri olan linyit kömürü kullanımının, diğer fosil bazlı enerji kaynakları içerisinde devamlı ve güvenilir rolünü sürdürebilmesi için potansiyel çevresel etkilerinin azaltılması gerekmektedir. Bu çalışmada, linyit yakıtlı pilot bir termik santralin elektrik üretim aşamasının yaşam döngüsünü değerlendirmek için GaBi Education yazılımı ile CML 2001 etki değerlendirme metodu kullanılarak çevresel etki potansiyelleri altı kategoride değerlendirilmiştir. 1 kWsaat elektrik üretimi için; küresel ısınma potansiyeli (KIP) 1,81 kg CO2 eşdeğeri, asidifikasyon potansiyeli (AP) 3,98 g SO2 eşdeğeri, ötrofikasyon potansiyeli (ÖP) 0,32 g fosfat eşdeğeri, fosil kaynaklar için abiyotik bozundurma potansiyeli (ABPfosil) 11,6 MJ, insan toksisite potansiyeli (İTP) 30,2 g DCB eşdeğeri, fotokimyasal ozon oluşturma potansiyeli (FOOP) 0,18 g etilen eşdeğeri ve bulunmuştur. Pilot termik santralden kaynaklanan baca gazında bulunan SO2 miktarının azaltılmasına yönelik olası üç iyileştirme seçeneğinin etkileri ne düzeyde değiştireceği belirlenmiştir. GaBi YDD yazılımı ile yapılan sistem analizi sonuçlarına göre; 1. Seçenek olan "baca gazı desülfürizasyon ünitelerinin iyileştirilmesi ile baca gazı SO2 emisyonu konsantrasyonunun %50 azaltılması" sonucu AP'de %27 ve FOOP'de %24 azaltım belirlenmiştir. 2. Seçenek olan "baca gazı desülfürizasyon sistemi öncesi kuru sorbent enjeksiyonu prosesinin eklenmesi" ile AP'de %94, ÖP'de %22 ve FOOP'de %31 azaltma sağlanırken KIP'ta kuru sorbent olarak sodyum bikarbonat kullanımına bağlı olarak %3 artış olacağı tespit edilmiştir. 3. Seçenek olan "kritikaltı pulverize kömür yakma sistemi yerine akışkan yatak teknolojisinin adaptasyonu" ile mevcut tesiste bulunan kazanlarla eşdeğer üretim kapasitesine sahip akışkan yataklı kazanlar için tam kapasite çalışma ile yakılan linyit miktarının azalmasına bağlı olarak ABP'de %23 ve KIP'de %19, emisyon değerlerinin düşüşü sonucu AP'de %94, İTP'de %2 ve FOOP'de %36 azaltım sağlanmıştır. Linyitin gelecekte enerji kaynakları arasında yerini koruması için bu tez kapsamında belirlenen ve diğer olası iyileştirme alternatiflerine geçişinin sağlanması için ilgili politika ve programların geliştirilmesi gerekmektedir.