Lise öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve olumsuz değerlendirilme korkusu ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu araştırmada, geleneksel ebeveynlik tutumlarından farklı olarak, yeni nesil ebeveynlik kapsamında değerlendirilen, aşırı müdahalecilik ve mükemmeliyetçilikle karakterize olan helikopter ebeveynlik tutumu ele alındı. Algılanan helikopter ebeveynlik tutumunun lise öğrencilerinin olumsuz değerlendirilme korkularıyla olan ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Kesitsel tipte prospektif olarak tasarlanan bu çalışma, 2024-2025 eğitim öğretim döneminde Bolu Kanuni Anadolu Lisesi'nde 9., 10. ve 11. Sınıfta öğrenimine devam eden 196 öğrenci ile gerçekleştirildi. Çalışmada katılımcılara Tanımlayıcı Sosyodemografik Form, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ) ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği Kısa Formu (ODKÖ) yüz yüze uygulandı. Çalışmamızda helikopter ebeveyn olarak değerlendirilen annelerin sayısının, babalara kıyasla fazla olduğu görüldü p < 0.001). Kız öğrencilerin olumsuz değerlendirilme korkusu düzeylerinin erkeklere göre yüksek olduğu görüldü (p < 0.05). Ebeveynlerin her ikisinden algılanan helikopter ebeveyn tutumu düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı görüldü (p > 0.05). Katılımcıların annelerinden algıladıkları helikopter ebeveyn tutumu düzeyleri arttıkça, olumsuz değerlendirilme korkularının arttığı görüldü (p < 0.05). Ayrıca anne ve babadan algılanan helikopter ebeveyn tutumu düzeylerinin birbirinden etkilendiği, birbirini pozitif yönde etkilediği görüldü (p < 0.001). Anneden algılanan helikopter ebeveyn tutumu düzeylerinin anne yaşından etkilenmediği görülürken (p > 0.05); 40 yaş altındaki babaların, duygusal kişisel yaşam alanında helikopterlik düzeylerinin 40 yaş üstündeki babalara göre daha yüksek olduğu görüldü (p < 0.05). Olumsuz değerlendirilme korkusu düzeylerinin düşük gelir bildirenlerde, yüksek gelir bildirenlere göre daha yüksek olduğu görüldü (p < 0.05). Çalışmamızın sonucunda katılımcıların annelerinden algıladıkları helikopter ebeveyn tutumu düzeyleri arttıkça, olumsuz değerlendirilme korkularının arttığı saptandı. Anne ve babaların helikopter ebeveynlik tutumlarının birbirini etkilediği tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Helikopter Ebeveynlik, Ebeveyn Tutumları, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu