Lise öğrencilerine uygulanan geleneksel ve ters yüz eğitim modellerinin akılcı ilaç kullanımı üzerine etkilerinin karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmada, okul sağlığı hemşiresi tarafından geleneksel eğitim modeli ile ters yüz eğitim modeli kullanılarak verilen akılcı ilaç kullanımı eğitiminin lise öğrencileri üzerindeki etkililiklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Yarı deneysel türde olan çalışma, Kars'ın Sarıkamış ilçesinde yer alan bir Anadolu Lisesinde 24.10.2024–24.02.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada okulda öğrenim gören 13-18 yaş arası 276 öğrenciden tamamına ulaşılmaya çalışılsa da araştırmadan dışlanma kriterleri nedeniyle 174 öğrenciyle çalışma tamamlanmıştır. Sistematik örnekleme yöntemi ile (87 geleneksel eğitim modeli, 87 ters yüz eğitim modeli) gruplar belirlenmiştir. Veriler; geleneksel eğitim ve ters yüz eğitim modeli olarak iki farklı grupta yer alan öğrencilerden ön test ve son test olarak toplandı. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu" ve "Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik ve nonparametrik testlerden yararlanılmıştır. Bulgular: Ön test sonuçlarına göre geleneksel eğitim grubu ile ters yüz eğitim grubu arasında daha önce akılcı ilaç kullanımı eğitimi alma oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0,05). Son test sonuçlarına göre ise geleneksel eğitim ve ters yüz eğitim grupları arasında akılcı ilaç kullanımı eğitiminden sonra tekrar eğitim almak isteme oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p < 0,05). Geleneksel Eğitim grubunda tekrar eğitim almak istemeyenlerin oranı daha fazladır. Her iki grupta grup içi ön test ve son testte kullanılan reçetesiz ilaç ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlıdır. Gruplar arası Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği ön test-son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında, son testte Akılcı İlaç Kullanımı ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Akılcı İlaç Kullanımı Bilgi Düzeyi oranları farkı son testte gruplar arası istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Sonuç: Akılcı ilaç kullanımı konusunda öğrencilerin çoğunluğunun yetersiz bilgiye sahip olduğu saptanmıştır. Geleneksel Eğitim ve Ters Yüz Eğitim modeli ile verilen akılcı ilaç kullanımı eğitiminin her iki grupta ki öğrenciler üzerinde bir etki yarattığı fakat geleneksel eğitim modelinin ters yüz eğitim modeline oranla daha başarılı olduğu bulunmuştur. Okul Sağlığı Hemşirelerinin akılcı ilaç kullanımı üzerine verecekleri eğitimler öğrencilerin bilgi ve farkındalık düzeyleri üzerinde önemli bir etki oluşturacaktır. Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Lise öğrencileri, Okul sağlığı hemşiresi, Sağlık eğitimi, Ters yüz eğitim