Lise öğrencilerinin duygu dışavurumunu bastırma, bilişsel yeniden değerlendirme ve öznel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir model önerisi

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin duygu dışavurumunu bastırma, bilişsel yeniden değerlendirme ve öznel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmaya lise düzeyinde öğrenim gören 647 öğrenci katılmıştır. Duygu dışavurumunu bastırma ve bilişsel yeniden değerlendirmeye ilişkin veriler Gross ve John (2003) tarafından geliştirilen ve Yurtsever (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan Duygu Düzenleme Ölçeği aracılığıyla ve öznel mutluluk düzeylerine ilişkin veriler ise Lyubomirsky ve Lepper (1999) tarafından geliştirilen ve Akın ve Satıcı (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan Öznel Mutluluk Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin demografik bilgileri araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla elde edilmiştir. Veriler bilgisayar ortamında ve SPSS 20 ile AMOS 21 istatistik programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sorularının cevaplanmasından önce, demografik değişkenlerin (cinsiyet, sınıf seviyesi ve okul türü) araştırma değişkenleri üzerindeki olası etkilerinin sorgulanması amacıyla bir dizi tek değişkenli (ANCOVA) kovaryans analizi gerçekleştirilmiştir. Analizlerde öğrencilerin aile gelir durumlarının etkileri kontrol edilmiştir. Araştırmada belirlenen soruları cevaplanması amacıyla, gizil değişkenlerden hareketle korelasyon analizi ve bir dizi yapısal eşitlik modellemesi analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, öğrencilerin duygu dışavurumunu bastırma, bilişsel yeniden değerlendirme ve öznel mutluluk düzeylerinin birbirleri ile anlamlı biçimde ilişkilendiğini göstermiştir. Bunun yanında öğrencilerin duygu dışavurumunu bastırma ile öznel mutluluk düzeyleri arasında bilişsel yeniden değerlendirmelerinin arabulucu rolü oynadığı modelin iyi bir uyum gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada eğitimsel çıkarsamalar ve gelecekte yapılacak araştırmalar da tartışılmıştır.