Lise öğrencilerinin kariyer kaygılarında mesleki kararsızlık ve akılcı olmayan inançların rolü

Lise öğrencilerinin kariyer kaygılarının incelendiği bu çalışmada mesleki kararsızlık, akılcı olmayan inançlar, cinsiyet ve okul türü değişkenlerinin kariyer kaygısını yordama güçlerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Ataşehir, Kadıköy, Maltepe, Pendik, Sultanbeyli ve Tuzla ilçelerindeki 11 farklı ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 563 (316 kız, 247 erkek) lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcılara ait kişisel bilgileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", kariyer kaygısını belirlemek amacıyla Çetin-Gündüz ve Nalbantoğlu-Yılmaz (2016) tarafından geliştirilen "Kariyer Kaygısı Ölçeği", mesleki kararsızlık düzeylerini belirlemek amacıyla Çakır (2004) tarafından geliştirilen "Mesleki Karar Envanteri" ve akılcı olmayan inanç düzeylerini belirlemek amacıyla Yılmaz-Erdem ve Bilge (2008) tarafından geliştirilen "Meslek Seçimine İlişkin Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatiksel analizi için SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Lise öğrencilerinin kariyer kaygılarının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için t testi; kariyer kaygısı düzeylerinin, okul türü değişkenine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmanın diğer bağımsız değişkenleri olan mesleki kararsızlık ve akılcı olmayan inançların kariyer kaygısının yordayıp yordamadığını ortaya koymak amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca cinsiyet ve okul türü değişkenleri de Dummy (kukla) değişken olarak regresyon analizinin içine dahil edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda lise öğrencilerinin kariyer kaygılarında cinsiyet ve okul türü değişkenleri açısından anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yapılan çoklu regresyon analizine göre mesleki kararsızlık, akılcı olmayan inançlar, cinsiyet ve okul türü değişkenlerinin kariyer kaygısını anlamlı olarak yordadığı görülmüştür.