Litotomi pozisyonunda abdominal cerrahi geçirecek hastaların açlık süresinin postoperatif titreme ve deliryum üzerine etkisinin araştırılması

Amaç: Bu çalışma, litotomi pozisyonunda abdominal cerrahi uygulanacak hastalarda farklı preoperatif açlık sürelerinin (8–9 saat, 9–10 saat, ≥10 saat) postoperatif titreme ve erken dönem deliryum üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntem: Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu onayıyla (TÜTF- GOBAEK 2023/90) prospektif olarak dâhil edilen 159 erişkin hastanın %83'ü kadın, %17'si erkekti; ortalama yaş 51,4 ± 14,3 yıl, ortalama VKİ 25,8 ± 3,9 kg m⁻² idi. Preoperatif açlık sürelerine göre üç gruba ayrılan olgularda postoperatif titreme, Crossley–Mahajan Skalası ile 0., 15. ve 30. dakikalarda; erken deliryum ise bCAM ve Deliryum Değerlendirme Ölçeği kullanılarak değerlendirildi. İkincil değişkenler intraoperatif hipotermi (< 36 °C), kan transfüzyonu, vazopressör-inotrop kullanımı ve anestezi yöntemi idi. Bulgular: Hastaların %67,9'u ASA II, %17,0'sinde intraoperatif hipotermi, %27,7'sinde kan transfüzyonu, %10,1'inde vazopressör-inotrop kullanımı ve %13,2'sinde genel + epidural anestezi uygulandı. Açlık grupları arasında postoperatif ortalama titreme skoru (0. dakikada 1,57 ± 0,80; 30. dakikada 0,35 ± 0,52) ve deliryum insidansı (bCAM %5,7; Deliryum Değerlendirme Ölçeği %4,4) açısından anlamlı fark saptanmadı (p > 0,05). Buna karşın intraoperatif hipotermisi olan hastalarda titreme skoru ≥ 1 görülme oranı 0., 15. ve 30. dakikalarda anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla p < 0,001). Kan transfüzyonu alanlarda deliryum insidansı %14,3'e, vazopressör-inotrop kullanılanlarda %43,8'e yükseldi (her ikisi için p < 0,01). Genel + epidural anestezi uygulanan grupta bCAM ile deliryum oranı %19,0 olup genel anestezi grubuna kıyasla anlamlıydı (p = 0,004). Sonuç: Uygun ısıtma, sıvı optimizasyonu ve hemodinamik yönetimin sağlandığı koşullarda preoperatif açlık süresi, postoperatif titreme ve erken deliryum üzerinde bağımsız bir risk faktörü değildir. Buna karşılık intraoperatif hipotermi, kan transfüzyonu, vazopressör-inotrop kullanımı ve kombine anestezi uygulamaları komplikasyon riskini belirgin biçimde artırmaktadır. Çok merkezli, randomize çalışmalar bu bulguları doğrulayarak perioperatif güvenlik protokollerini standartlaştırmalıdır. Anahtar Kelimeler: Açlık süresi, Deliryum, Litotomi pozisyonu, Titreme