Lizbon Antlaşması çerçevesinde: Avrupa Birliği'nde üçüncü devlet vatandaşlarının serbest dolaşımı

Bu doktora tezi, AB ortak sınır denetimi ve vize politikası kapsamında üçüncü devlet vatandaşlarının üye devletlere seyahatlerinde tabi oldukları giriş, kısa süreli kalış ve çıkışa ilişkin ortak kuralların geniş kapsamlı bir incelemesini sunmaktadır. AB'de kişilerin serbest dolaşımı kavramına açıklık getirme çabasıyla, Birlik vatandaşlarının ve üye devletlerin ülkelerinde yasalara uygun ikamet eden üçüncü devlet vatandaşlarının serbest dolaşımı ayrıca ele alınmıştır. Türk vatandaşlarının AB-Türkiye Ortaklık hukukundan kaynaklanan serbest dolaşım hakları, Birlik hukukunda yaşanan güncel gelişmeler ışığında değerlendirilmiştir. Ancak çalışma odak noktasını, AB ortak sınır güvenliği ve vize rejimine ilişkin yasal düzenlemeler ile mekanizmaların incelenmesi olarak korumaktadır. Bu bağlamda dış sınır geçişlerinde uygulanan denetimlerin ortak standart ve usullerini belirleyen Schengen Sınırlar Kodu'nun düzenlemeleri; Schengen Bilgi Sistemi (SIS) ve SIS (II)'nin kuruluşu, işleyişi, veri güvenliği ve veri korumasına ilişkin getirdiği yasal önlemler ile üçüncü devlet vatandaşlarına sunulan başvuru yolları; dış sınırlarda ortak operasyonları yürütmekle görevli FRONTEX ve acil müdahale ekiplerinin görev alanları ve faaliyetleri; biri Schengen vizesinin verilme koşul ve kurallarını düzenleyen Vize Kodu, diğeri vize başvurucularının kimlik bilgileri ile biometrik verilerini kayıt altına alma amacıyla kurulan Vize Bilgi Sistemi (VIS) olmak üzere AB vize rejimine ilişkin iki somut mekanizma incelenmiştir. Çalışma son olarak, kendilerine tanınan sürenin sonunda bulundukları üye devletin ülkesini terk etmeyen üçüncü devlet vatandaşlarının çıkarılmalarına ilişkin Geri Dönüş Yönergesi altında düzenlenen ortak kural ve usulleri ele almaktadır.