Miras alanlarında gündelik yaşamın kaybı: Hasankeyf örneği

Tez, insanların hafızasında kalan deneyimlerinin hangi yönüyle mekânla ilişkilendiği, mekânların; anıların hangi alanında yer aldığı ve anıları hatırlama eyleminde mekânın hangi ölçü ve ölçülerde insanların gündelik yaşam deneyimine dâhil olduğu konusuna yoğunlaşılmıştır. Kentsel ve kolektif hafızayı yol gösterici bir kavram olarak ele alırken bellek ve mekân arasındaki bağın bireysel ve toplumsal değerler bakımından da değerlendirilmesini hedeflenmektedir. Bunun yanı sıra tarihi bir bölgenin ve kültürel mirasın yok olması veya zarar görmesi durumunda kentsel hafızanın değerlendirilmesi ve sürdürebilirliği hakkında çalışmalar yapılması hedeflenmiştir. Bu çalışma için araştırma ve inceleme alanı olarak Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Batman ilinde, 12 bin yıllık tarihe tanıklık etmiş Dicle Nehri kıyısında yer alan tarihi bir bölge olan Hasankeyf seçilmiştir. Bu bölgede yer alan Ilısu Barajı'nın 1982 yılından beri yapılması planlanıp 2020 yılında tamamlanarak tüm yerleşim yerleri sular altında kalmıştır. Bu süreçte Hasankeyf'teki tarihi yapılar sular altında kalmaması ve zarar görmemesi için araçlarla Dicle nehrinin diğer yakasına konumlandırılan yeni yerleşim alanına taşınmıştır. Tarihi yapılar dışındaki evler sular altında kalmış. İnsanlar yeni yapılan alana yönlendirilmiştir. Bölgede yaşanan sosyal, kültürel ve özellikle mimari değişimler kültürel mirasının ve bugüne kadar birikmiş kentsel ve kolektif hafızanın tahribatı olmuştur. Tez, Hasankeyf'in sular altında kalmasıyla insanların ve tarihi yapıların yer değiştirmesinin, antik kentin sular altında kalıp yok olmasının ve bunun insanların günlük yaşam deneyimleri üzerindeki etkilerinin kentsel ve kolektif hafıza bakımından incelenmesini amaçlamaktadır.