Lübnan'daki Filistinli mültecilerde travma sonrası stres bozukluğu, psikolojik dayanıklılık ve dini başa çıkma

İsrail-Filistin savaşından sonra Filistinlilerin göç ettiği bölgelerden biri de Lübnan'dır. Göç, savaş gibi birçok zorlu durumla karşı karşıya kalan bu dikkat çekici kitle ile ilgili bilimsel araştırmaların yapılması önemli bir ihtiyaç olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Filistinlilerin, maruz kaldıkları travmatik olaylar sonrasında kişilerdeki psikolojik değişimleri gözlemlemek amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada; Lübnan'a göç eden ve burada farklı kamplarda ikamet eden Filistinli mültecilerin travma sonrası stres bozukluğu, psikolojik dayanıklılık ve dini başa çıkma düzeylerini belirlemek amaçlanmaktadır. Ayrıca, çalışmanın hedeflerinden biri de travma sonrası stres bozukluğu, psikolojik dayanıklılık ve dini başa çıkma arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada, Lübnan'da farklı kamplarda yaşayan 257'si kadın, 254'ü erkek olmak üzere 18 yaş ve üstü 511 bireye ulaşılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı araştırmada katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Travmatik Olaylar Listesi, İslami Dindarlığın Psikolojik Ölçeği (PMIR), Harvard Travma Envanteri (HTE) ve Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CD-PDÖ) uygulanmıştır. Elde edilen bulguların değerlendirmelerini yapabilmek için Bu araştırmada verilerin analiz aşamasında independent simple t-test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve pearson korelasyon katsayısına bakılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda kadınların Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) puanlarının ortalaması, erkeklerin TSSB puan ortalamalarına kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Aynı şekilde, erkeklerin olumlu dini başa çıkma puanları ortalaması, kadınların olumlu dini başa çıkma puan ortalamalarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaşın artmasıyla birlikte, katılımcıların TSSB düzeyinde bir azalma gözlemlenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, katılımcıların TSSB ile olumlu dini başa çıkma düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu, olumsuz dini başa çıkma ve dini çatışma ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, TSSB ile psikolojik dayanıklılık arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Psikolojik dayanıklılık ile olumlu dini başa çıkma arasında anlamlı olmayan ancak olumsuz dini başa çıkma ve dini çatışma ile anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.