M.N. De Giers'in İstanbul büyükelçiliği ve Osmanlı-Rus ilişkileri (1912-1914)

Mikhail Nikolayeviç von Giers, Osmanlı Devleti'nin son döneminde görev yapmış, özellikle Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı öncesinde Rus dış politikasının İstanbul'daki temsilini yürüten önemli bir devlet adamıdır. Osmanlı-Rus ilişkilerinde kritik gelişmelerin yaşandığı 1912-1914 döneminde İstanbul'da Rus büyükelçiliği görevini sürdüren Giers, hem imparatorluklar arası rekabetin hem de bölgesel gerilimlerin merkezinde yer almıştır. 1856 yılında dünyaya gelen De Giers, diplomatik kariyerine genç yaşta başlamış, başta Avrupa başkentleri olmak üzere birçok önemli merkezde görev alarak deneyim kazanmıştır. 1875-1877 yılları arasında St. Petersburg Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde yükseköğrenimini sürdürmüş; 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması üzerine eğitimini yarıda bırakarak askerlik görevini yerine getirmiştir. Bu savaşta gösterdiği hizmetleri nedeniyle 4. Dereceden Aziz George Nişanı ile taltif edilmiştir. 1878'de askerlikten ayrılan Giers, aynı yıl Dışişleri Bakanlığı bünyesine dâhil olarak diplomatik kariyerine başlamış; Ragusa, Zadar ve Belgrad gibi çeşitli Avrupa şehirlerinde konsolosluk ve maslahatgüzar görevlerinde bulunmuştur. 1883 yılında İstanbul'daki Rus Elçiliği'ne ikinci kâtip olarak atanmış, ardından İran ve Bavyera'da diplomatik görevlerde bulunmuş, 1895-1898 yılları arasında Brezilya ve Arjantin'de elçilik yapmıştır. Latin Amerika'da bulunduğu dönemde Ortodoks cemaatine yönelik kültürel faaliyetlerde de bulunmuş, Buenos Aires'te bir Rus kilisesinin inşasını desteklemiştir. 1898'de Çin'e, 1901'de Bavyera'ya ve 1902'de Romanya'ya büyükelçi olarak atanan Giers, nihayetinde Mart 1912'de Osmanlı İmparatorluğu nezdinde Rusya'nın İstanbul Büyükelçisi olarak görevlendirilmiştir. 1912-1914 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nda görev yaptığı dönemde özellikle Balkan Savaşları sürecinde Osmanlı topraklarında bulunan Hristiyan unsurların korunmasına yönelik Rus politikasını temsil etmiş ve Ermeni Islahatı gibi hassas meselelerde doğrudan rol almıştır. 1.Dünya Savaşı'na giriş sürecinde izlediği politika ile dikkat çekmiştir. Bu çalışmada De Giers'in 1912-1914 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu'ndaki diplomatik faaliyetleri ve bu faaliyetlerin Osmanlı-Rus ilişkilerine etkileri incelenmektedir.