Madde kullanımı riski olan hemşirelik öğrencilerinde çözüm odaklı yaklaşımın öz denetim ve madde kullanımı risk düzeyine etkisi

Çalışmanın temel amacı; madde kullanım yaşının en yoğun olduğu yaş ortalamasına denk gelen, madde kullanımı riski yüksek olan üniversite öğrencilerine yönelik hazırlanan çözüm odaklı psikoeğitim programının öğrencilerdeki madde kullanımı risk düzeyine ve öz denetim düzeyine etkisinin incelenmesidir.Bu araştırma tek merkezli ön test – son test ve test tekrar ölçümlü randomize kontrollü tek körlemeli (katılımcı maskeli) deneysel araştırma tasarımında yapılmıştır. Araştırma, Kasım 2023-Haziran 2024 tarihlerinde Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören hemşirelik öğrencileri oluşturmaktadır. Hemşirelik bölümünde intörnlük uygulaması olduğundan dolayı 4. sınıf öğrencileri çalışmaya dahil edilmedi. Bu sebeple araştırmaya öncelikle Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü 1.,2.,3. sınıf öğrencilerinin tamamı olan 570 aktif öğrenci dahil edilmesi planlandı. Araştırmayı kabul eden 413 öğrenci üzerinde yapılan tarama tamamlandıktan sonra araştırmanın ikinci aşamasında 40 öğrenci randomize bir şekilde deney ve kontrol gruplarına atandı. Deney ve kontrol grubuna ön test uygulandı. Ardından deney grubuna 6 hafta boyunca süren 40 dakikalık 7 oturumluk bir program uygulandı. Program sonunda son testler alındı ve programdan 6 hafta sonra izlem testleri alımdı. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Madde Kullanım Risk Profil Ölçeği ve Öz Denetim Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, ki kare testi, bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanıldı. Deney grubunda yer alan öğrencilerin madde kullanım risk profil ölçeği ve alt boyut puan ortalamalarının son test ve izlem test değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), öz denetim ölçeği toplam puan ortalamalarının son test ve izlem test değerlerinin kontrol grubuna göre anlamalı farklılık gösterdiği (p<0,05), Deney grubundaki öğrencilerin madde kullanım risk profil ölçeği toplam puan ortalamalarının anlamlı derecede düştüğü ve öz denetim ölçeği toplam puan ortalamalarının ise anlamlı derecede yükseldiği görüldü (p<0,05). Madde kullanım riski olan üniversite öğrencilerine uygulanan çözüm odaklı yaklaşımın madde kullanım risk profil düzeyini düşürürken öz denetim düzeyini arttırdığı belirlendi. Çözüm odaklı yaklaşımın koruyucu sağlık hizmetleri alanında kullanılması gerektiği önerilmektedir.