Maden atık karakterizasyonunda proses mineralojisi uygulaması

Yapılan bu tez çalışmasında, maden atıklarının karakterizasyonunda, proses mineralojisi yöntemlerinin uygulanabilirliğini göstermek amaçlanmıştır. Bu amaçla; Balıkesir (Balya) bölgesinde bulunan, terkedilmiş tarihi Pb-Zn atıklarından ve gene aynı bölgede bulunan işletilmekte olan bir tesise ait atık sahalarından alınan örneklerin karakterizasyonu yapılmıştır. Bu kapsamda, alınan örneklerde sırasıyla; mineralojik-petrografik, XRD, tane boyu (elek analizi), kimyasal, SEM-EDS ve MLA analizleri (modal mineraloji, hesaplanmış elementel içerik, elementel dağılım, tane boyu dağılımı, mineral serbestleşme, mineral birlikteliği, tenör-kazanım eğrileri) ve ayrıca örneklerin asit üretme potansiyellerini belirlemek amacıyla asit baz hesaplamaları yapılmıştır. Elde edilen verilerle; AMD oluşumunun görüldüğü terkedilmiş atıklar için en az üç aşamalı bir oksidasyon modeli önerilmiş, işletilmekte olan tesise ait atıkların ise, asit üretimi açısından mineralojik bulgulara göre şu an için pasif oldukları belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, mineralojik veriler kullanılarak hesaplanan minAP ve minNP, standart ABA yöntemine göre hesaplanmış AP ve pH 6 deneyi sonucu bulunan NP ile karşılaştırılmış olup, mineralojik bulgular ve atığa özgü parametreler dikkate alınmadan yapılan değerlendirmelerin yanıltıcı olabileceği görülmüştür. Sonuç olarak; maden atıklarının karakterizasyonunda proses mineralojisi uygulamalarına benzer bir iş-akış sıralamasının uygulanması, AMD'nin tahmin edilmesine yönelik yapılan statik ve kinetik testlerin mineralojik çalışmalar ile entegrasyonunun sağlanması ve sahaya özgü analiz/test prosedürlerinin geliştirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.