Madencilikte sosyal onay kavramının örnekler üzerinden değerlendirilmesi

Günümüzde farklı birçok sektörde faaliyet gösteren şirketlerin yasal yükümlülüklerinin yanı sıra çevresel ve sosyal yükümlülükleri üzerinde de sıklıkla durulmaktadır. Şirketlerin yürütmekte olduğu faaliyetleri için topluluklara ve çevreye olan olumsuz etkilerin en aza indirilmesi, projeden etkilenebilecek yöre sakinleri, yerel otoriteler ve diğer paydaşların sürece katılımları sağlanarak sosyal onay alınması gerekliliği her zamankinden daha önemli bir konu haline gelmiştir. Bugüne kadar dünyada sosyal onay kavramı ile ilgili birçok akademik çalışma yapılmıştır. Sektör geri bildirimleri ile geliştirilmiş olan bu çalışmalarda sosyal onay kavramı genel olarak yerel topluluk üyeleri ve diğer paydaşlar tarafından projenin kârlılığını etkileyebilecek olan onay ve bu onayın devamlılığı olarak tanımlanmaktadır. Son yıllarda madencilik sektöründe yaşanan çevresel ve sosyal sorunlara paralel olarak maden şirketlerinin üzerindeki yaptırım ve baskıların artması ile birlikte madencilikte sosyal onay konusunun dikkate alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Günümüzde projelerin planlandığı şekilde hayata geçirilebilmesi için yasal izinler tek başına yeterli olmamaktadır. Madencilik faaliyetlerinin sürdürülebilir şekilde devam edebilmesi için, projelerin sosyal onaya sahip olması ve bu onayı koruması gerekmektedir. Sosyal onayın alınabilmesi için paydaşların süreçlere açık, şeffaf ve erken katılımlarının sağlanması, projenin etkileri ile ilgili endişelerin giderilmesi ve karşılıklı menfaatlerin korunması gerekmektedir. Sosyal onayın sürekliliğinin sağlanabilmesi için mevcut uygulamaların devam ettirilmesi ve projenin her aşamasının planlanması gerekmektedir. Sosyal onayın alınamadığı durumlarda izin süreçlerinde yaşanan gecikmeler, projelerin planlanan iş programının gerisinde kalması, durması veya iptali, bu durumlardan kaynaklanan ek maliyetler, şirket itibarının zarar görmesi ve bu durumun şirketin gelecekteki projelerini etkilemesi durumları bir şirkete doğrudan veya dolaylı olarak ciddi zararlar vermektedir. Bu çalışmada madencilikte sosyal onay konusunun sürdürülebilir madencilik açısından önemi ortaya konmuş, bu amaçla seçilen örnekler ile dünyadan ve Türkiye'den madencilik projelerine yer verilmiş, bu projelerin sosyal onay konusunda yaşadıkları olumlu/olumsuz durumlar aktarılmıştır. Madencilik sektörünün daha ileriye taşınabilmesi için sürdürülebilir madencilik kapsamında yapılan yasal düzenlemeler, akademik çalışmalar ve iyi saha uygulamalarına ek olarak ülkedeki mühendislik eğitiminin de bu yönde geliştirilmesi gerekmektedir.