Mağara ekosisteminde kültüre edilebilir bakteri çeşitliliğinin ve mağara yüzey oluşumlarındaki etkilerinin incelenmesi

Mağaralar besin bakımından fakirdir ve canlıların yaşamı için zorlu koşullara sahiptir. Bu koşullar altında yaşayan mikroorganizmaların hayatta nasıl kaldıkları merak uyandırmakta ve araştırmaya değer görülmektedir. Mağaraların canlı çeşitliliği ile ilgili çalışmalar uzun yıllardır sürdürülmektedir. Son yıllarda bakterilerin mağara oluşumlarına katkı sağladığı yönünde çalışmalar ilgi çekici hale gelmiştir. Bu çalışmada Dupnisa Mağarası yüzey örneklerinden izole edilecek kültüre edilebilir bakterilerin kalsiyum karbonat (CaCO3) üretme yeteneklerinin araştırılması ve bu bakterilerin moleküler yöntemler ile tanımlanması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında su, toprak ve yüzey örneklerinden elde edilen bakterilerin morfolojileri ve Gram özellikleri kaydedilmiştir. Mağara yüzey oluşumlarından elde edilen tüm bakterilerin CaCO3 kristali üretme yetenekleri B4 besiyerine ekim yapılarak ışık mikroskobu altında incelenmiş ve ilk kristal oluşumunun görüldüğü günler ve kristal şekilleri kaydedilmiştir. Ayrıca yüzeyden elde edilen bakterilerin üreaz enzimi yetenekleri araştırılmış ve bu yeteneklerin mağara yüzeyleri oluşumuna katkısı konusunda yorum yapılmıştır. Yüzeyden izole edilen bakterilerin %68.2'sinin Gram (+) olduğu, %52.4'ünün B4 besiyeri üzerinde kristal üretebildiği ve kristal oluşturabilen bakterilerin %59.6'sının üreaz negatif olduğu belirlenmiştir. Dupnisa Mağarası yüzey örneklerinden izole edilen ve besiyerinde kristal oluşturduğu görülen 149 farklı izolatın Proteobacteria (%53.3), Firmicutes (%32.7) ve Actinobacteria (%4.7) filumlarına ait olduğu belirlenmiştir. Bacillus mycoides, Bacillus zhangzhouensis ve Bacillus cereus türlerinin bulundukları her bir yüzeyde farklı günlerde kristal yapıları oluşturmaya başladıkları belirlenmiştir. Ayrıca Stenotrophomonas rhizophila'nın aynı yüzeyde birbirinden farklı günlerde farklı şekillerde kristal ürettiği görülmüştür. Elde edilen verilere göre, besiyerinde ilk günlerde kristal üreten bakterilerin çoğunluğunun üreaz negatif özellik gösterdiği görülmüş, üreaz mekanizması haricinde CaCO3 oluşumunu sağlayan diğer mekanizmaların da araştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Çalışmamız kapsamında tanımlaması yapılan bakterilerin dünya literatüründe gerek mağara duvarlarını aşındırarak gerekse kristal oluşturarark mağara yüzey oluşumlarına katkılarının olduğu görülmüştür.