Mâide Sûresi bağlamında Ehl-i kitaba yönelik âyetlerin Müslümanlar için bağlayıcılığı

Kur'ân-ı Kerîm, ibâdet, muamelât ve ukubâta dair içerisinde pek çok hüküm ihtiva eden ilahi bir kitaptır. Kur'an'daki en uzun sûrelerden biri olan Mâide sûresi de içerisinde ibâdet, ahkâm ve ahlâka ilişkin emir ve yasakları barındıran sûreler arasında yer almaktadır. 5/627 yılında nâzil olmaya başladığı anlaşılan sûre, yaklaşık iki yıl süreyle inmeye devam etmiş, yüz yirmi âyetten müteşekkil bir sûredir. Adını 112-115. âyetlerde geçen Hz. İsa ve Havârilerine indirilen "Mâide (sofra)" kelimesinden almaktadır. Sûrede Müslümanlara yönelik hükümlerin yanı sıra Ehl-i kitapla ilgili de birçok hükmün bulunması, dikkat çekici hususlardan biridir. Müslümanlarla ve Ehl-i kitapla ilgili zikredilen bu hükümler, birbiriyle bağlantılı olarak iç içe anlatılmıştır. İnsanlığı doğru yola iletmek için gönderilen Kur'ân-ı Kerîm'in toplam 6 bin 236 âyetinin bin 787 tanesi kıssalarla ilgilidir. Bu kıssaların altı yüz doksan altı tanesi ise Ehl-i kitaba (Yahudi ve Hıristiyanlar) dairdir. İslâm'ın ilk yıllarından itibaren bugüne kadar, başta Hz. Peygamber'e, Müslümanlara, İslâm'a ve Kur'an'a yönelik olumsuz tavır takınan ve her fırsatta düşmanlık yapmaktan geri durmayan Ehl-i kitap hakkında gerekli bilgilere sahip olmak Müslümanlar için önem arz etmektedir. Mâide sûresinde her ne kadar Ehl-i kitabın bazı olumlu yönlerinden bahsedilse de genel olarak olumsuz yönleri ele alınarak onlara karşı eleştirel bir üslup kullanılmıştır. Araştırmada, tefsir ve hadis külliyatıyla beraber, bu alanda yazılan kitap, makale ve tezlerden istifade edilmiştir. Bu bağlamda amacımız, Ehl-i kitapla ilgili günümüze kadar yapılmış çalışmaları derlemek ve özetlemek değil, Mâide sûresi bağlamında Ehl-i kitapla ilgili âyetlerin Müslümanlar için ifade ettiği anlam ve bu âyetlerden Müslümanların almaları gereken ibret, öğüt ve dersleri tespit etmektir. Başka bir ifadeyle, Mâide sûresinde Ehl-i kitapla ilgili âyetlerin ne dediğinin yanı sıra müminlere ne mesaj vermek istediği açıklanmaya çalışılmıştır.