Major ürolojik cerrahilerde, perioperatif dönemde liberal ve restriktif sıvı yönetimlerinin endotelyal glikokaliks tabakası üzerine etkilerinin karşılaştırılması

Amaç: Major ürolojik cerrahilerde, intraoperatif dönemde uygulanan liberal ve restriktif sıvı tedavilerinin ANP salınımı ve endotelyal glikokaliks tabakası üzerine olan etkilerini karşılaştırmaktır. Bu çalışmadaki primer hipotezimiz liberal sıvı tedavisi uyguladığımız grupta ANP ve endotel hasar belirteçlerinin (heparan sülfat, hyaluronan ve syndecan 1) anlamlı derecede yüksek olacağı yönündedir. Gereç ve Yöntem: Etik Kurul onayı ve hasta onamlarının alınmasını takiben, radikal sistektomi ileal loop /ortotopik mesane operasyonu geçiren, 18 yaş üzeri, ASA II-III toplam 39 hasta ile çalışma tamamlandı. Hastalar kapalı zarf yöntemiyle randomize edilerek liberal ve restriktif sıvı tedavisi alacak şekilde iki gruba ayrıldı. Hastaların tümüne EKG, puls oksimetre, invaziv arter monitorizasyonu ve santral venöz kanülasyon işlemi yapıldı. Arter kanülleri, özel transdüser ile hemodinamik monitorizasyon sistemine entegre edilerek ileri kardiyak hemodinamik değerler operasyon boyunca kaydedildi. Restriktif grupta hastalara 2 ml/kg/sa Laktatlı Ringer ve 2 mcg/kg/sa dozunda norepinefrin infüzyonuna başlanıldı. Hipotansiyon olması durumunda norepinefrin dozu 8 mcg/kg/saat'e kadar çıkıldı. Norepinefrin dozu 8 mcg/kg/sa olmasına rağmen ortalama arter basıncı 65 mmHg altında kalan hastalara 250 ml bolus Laktatlı Ringer verildi. Liberal grupta ise 10 ml/kg/sa dozunda Laktatlı Ringer ile sıvı resusitasyonuna başlanıldı. Ortalama arteryal basıncı 65 mmHg altında olan hastalara 250 ml Laktatlı Ringer bolus olarak verildi. Hipotansiyonun sebat etmesi durumunda 250 ml sıvı bolusları 10 keze kadar tekrar edildi. ANP ve glikokaliks yıkım ürünleri olan, heparan sülfat, hyaluronan ve syndecan 1 düzeylerini değerlendirmek üzere, preoperatif ve postoperatif dönemde iki kez kan örneği alındı. Bulgular: Hastaların demografik ve intraoperatif hemodinamik parametrelerinde iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). İntraoperatif dönemde replase edilen kristalloid ve kolloid miktarları ile postoperatif 1. ve 2. gündeki idrar çıkışı miktarları Liberal grupta, Restriktif gruba göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.0001, p=0.013, p=0.002, p<0.0001). Vazopressör kullanılan hasta sayısı Restriktif grupta, Liberal gruba göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.0001). Liberal grupta postoperatif ANP, hyaluronan ve syndecan 1 düzeyleri, preoperatif döneme göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0.004, p=0.034, p=0.046). Postoperatif ANP, hyaluronan ve syndecan 1 düzeyleri Liberal grupta, Restriktif gruba göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0.003, p=0.047, p=0.048). Sonuç: Serum ANP, hyaluronan ve syndecan 1 düzeylerinin ölçülmesi, major ürolojik cerrahilerde endotelyal glikokaliks hasarını ve intraoperatif hipervolemiyi göstermede indirekt bir ölçüm yöntemi olarak kullanılabilir. Liberal sıvı tedavisi, major ürolojik cerrahi geçiren hastalarda ANP artışı oluşturarak endotelyal glikokaliks tabakasında hasarlanmaya sebep olmaktadır. Major cerrahilerde preemptif norepinefrin infüzyonu eşliğinde uygulanan restriktif sıvı tedavisi makro dolaşımda gözle görülür bir bozulma oluşturmadığı gibi damar endotel bütünlüğünü bozmadan mikrosirkülasyonu da korumaktadır.