Malatya'da pide fırını çalışanlarında astım, astım semptom prevalansı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Amaç: Günümüz dünyasında meslek hastalıkları arasında en sık tanı konulan hastalıklardan birinin akciğer hastalıkları olduğu bilinmektedir. Mesleki akciğer hastalıkları arasında ise en sık raporlanan hastalıklardan biri astımdır. Astım, kişiden kişiye değişen şiddet ve sıklıkta, tekrarlayan nefes darlığı ve hışıltı ataklarıyla karakterize kronik bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmalarda mesleksel astımın en önemli sebeplerinden birinin fırıncı astımı olduğu görülmüştür. Fırın ortamlarında kullanılan un tozuna ve kullanılan çeşitli kimyasallara karşı gelişen alerjik ve immünolojik yanıtın fırıncı astımına sebep olduğu düşünülmektedir. Buna binaen biz de çalışmamızı 'Malatya'da pide fırını çalışanlarında astım semptom prevalansı ve risk faktörlerini karşılaştırmak' üzere anket uygulaması ile yapacağız. Materyal Metod: Kesitsel araştırma olarak planlanan çalışma, Aralık 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında Malatya'da ekmek fırını çalışanlarında astım, astım semptom sıklığı ve astımı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla anket çalışması şeklinde uygulanmıştır. Analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 paket programında değerlendirildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 139'u erkek 3'ü kadın olamk üzere 142 katılıcı dahil olmuştur. Katılımcıların %35,5'i 21 yıldan fazla zamandır çalışırken, 10 yıldan az çalışanların oranı %34'tür. Çalışanların 5'te birinde kronik hastalık bildirilmiştir. Yine katılımcıların yaklaşık 5'te birinde atopik şikayet varlığı bulunmaktaydı. Araştırmamıza katılan çalışanların %6,3'ünde astım tanısı bulunmakla birlikte astımla ilgili en az 2 şikayeti olanların oranı %14,1 olarak bulunmuştur. Astımla ilgili en az 2 şikayeti olanlarla atopi şikayetleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Çalışanların şikayetlerinin işyerinde artışına göre değerlendiğinde, %7'sinde işyerinde astım şikayetleri arttığı, %7'sinde de işyerinde atopi şikayetlerinin arttığı görülmüştür. Ayrıca işyerinde artan atopi ve astım şikayetleri ile astım varlığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Fırında hamur üretiminde çalışanların diğer bölümde çalışanlara göre astım olma durumu anlamlı olarak artmıştır. Yine vücut kitle endeksi >35 olan obez hastalarda astım riski anlamlı olarak artmıştır. Sonuç: Hamur üretiminde çalışan fırıncılarda astım sıklığının artışında mesleksel maruziyetin etkili olduğunu düşünülmüştür. Ayrıca atopi varlığının da astım ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ancak meslek hastalığı tanısı koymak için daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır. Fırıncı astım riskini azaltmak amacıyla işyerlerinde unla çalışılan yerlerde ortam havalandırması yaparak, unla yoğun maruziyet zamanlarında maske takarak, istirahat yerlerini hamur işi bölümünden uzakta düzenleyerek, dönüşümlü görev değişikliği yaparak, gerekirse astımı olan ve atopik yapıda bireyleri hamur üretimi dışında diğer bölümlerde istihdam ederek fırıncı astımının önüne geçilebilir. Anahtar Kelimeler: Alerji, astım, fırın, un, meslek hastalığı