Malva ssp.'de Puccinia malvacearum'un neden olduğu biyotik stresin etkilerinin bazı biyokimyasal ve fizyolojik parametreler ile aydınlatılması

Malva ssp.'de Puccinia malvacearum'un Neden Olduğu Biyotik Stresin Etkilerinin Bazı Biyokimyasal ve Fizyolojik Parametreler ile Aydınlatılması Mehmet TEMEL İnönü Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim dalı ix + 76 2019 Danışmanı: Prof. Dr. Emel YİĞİT Eş Danuşman: Doç. Dr . Şanlı KABAKTEPE Bu araştırmada Puccinia malvacearum (ebegümeci pası) ile enfekte olmuş ve enfekte olmamış Malva sylvestris (ebegümeci) türünde fotosentezde önemli rolü olan pigment içeriğindeki değişimler, lipid peroksidasyonunun önemli bir belirteci olan malondialdehit (MDA) ve antioksidan sistemde önemli olduğu bilinen peroksidaz (POD), askorbat peroksidaz (APX) ile toplam fenolik içeriğindeki değişimler ile kuru ağırlıkta meydana gelen değişimler değerlendirildi. Pigment içeriği 2017-2018 yılında alınan örneklerde enfekte olan grupta daha düşük değerlerde saptandı. Haziran ve Temmuz aylarında ise enfekte olan gruplarda artış gözlendi. Mayıs ayında enfekte olan gruplarda pigment içeriğindeki düşüş, stres faktörü ile ilk kez karşılaşan bitkilerde pigment sentezindeki metabolik yolda önemli olan bazı enzimlerin yapısının bozulmasından kaynaklandığını düşündürmektedir. Haziran ve Temmuz aylarındaki gözlenen artış da muhtemelen uzun süre stres etmenine maruz kalan bitkilerde direnç geliştirilmesine bağlı olarak adaptasyon gösterdiğinin kanıtı olabilir. Enfekte olan gruplarda MDA içeriğindeki artış da M. sylvestris'de oksidatif strese neden olan gösterge olarak değerlendirildi. Ayrıca enfekte olan grupta POD aktivitesindeki azalış ve fenolik madde içeriğinde artış gözlendi. APX aktivitesinin de enfekte olan gruplarda arttığı saptandı. Yine enfekte olan gruplarda kuru madde miktarında artış ve azalışlar dikkat çekti. Bulgularımızı genel olarak değerlendirdiğimizde Puccinia malvacearum'un neden olduğu biyotik strese karşı Malva sylvestris'de önemli fizyolojik ve biyokimyasal cevaplar verildiğini ve Puccinia malvacearum'un oksidatif strese neden olduğunu söyleyebiliriz. ANAHTAR KELİMELER: Biyotik Stres, Puccinia malvacearum, Malva sylvestris, Pigmentasyon, Malondialdehit, Peroksidaz, Askorbat Peroksidaz, Fenolik Madde