Mandibular kemik defektlerinde lokal ve sistemik preoperatif deksametazon uygulamasının kemik doku iyileşmesi üzerindeki etkisinin araştırılması

Kortikosteroidler, doğal yollarla vücuttan salgılanan steroid yapıdaki hormonlardır. Bu hormonların laboratuvarda sentezlenen analogları birçok tıbbi tedavilerde kullanılmaktadır. Yapılacak olan tedavi durumuna göre yüksek dozda ve uzun süreli kullanımlar osteoporoz, kemik kırıkları ve osteonekroz gibi önemli yan etkilere neden olmaktadır. Oral cerrahi pratiğinde genellikle düşük doz, kısa süreli ve idame tedavi gerektirmeden kullanımlar tercih edilmektedir. Ayrıca tedavi durumuna göre sistemik ve lokal etkili yöntemler uygulanabilmektedir. Bu çalışma işlem öncesi sistemik ve lokal olarak uygulanan tek doz kortikosteroid enjeksiyonlarının kemik doku üzerinde etkisinin histopatolojik incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada toplam 84 Wistar Albino rat kullanıldı. Ratlar lokal ve sistemik uygulanan enjeksiyon grupları kendi içinde kontrol ve deney olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna işlem öncesi tek doz salin enjekte edilirken, deney grubuna tek doz deksametazon enjekte edildi. Ratların mandibula çene kemiğinde defekt oluşturuldu. Ratlar 3., 7. ve 40. günlerde sakrifiye edildi. Sakrifiye edilen ratların çene kemikleri çıkarıldı ve kemik doku iyileşmesi histopatolojik olarak incelendi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 40 gün sonrasında sakrifiye edilen deneklerin doku kesitlerinin histopatolojik incelemesinde fibroblastik doku artışı, yeni kemik yapımı ve nekroz oluşumu bakımından önemli bir fark görülmedi. Ancak 7 gün sonra sakrifiye edilen deney gruplarının doku kesitlerinde fibroblastik bağ doku artışının ve osteoblast sayısının daha az olduğu görüldü. Lokal ve sistemik etkili deksametazon enjeksiyonu yapılan gruplarda 40. günde nekrotik alanda artışın olduğu örnekler tespit edildi. Sonuç olarak tek doz kortikosteroid uygulamalarının kemik iyileşmesi üzerinde erken dönem iyileşmesinde gecikmeye sebep olduğu söylenebilir. Ayrıca lokal etkili uygulanan kortikosteroidlerin kemik hasarı bölgesinde nekroza sebep olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.