Mardin yöresi palaz dokumaları

Anadolu farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve bu durum beraberinde dokumacılık başta olmak üzere bölgede birçok el sanatının icra edilmesine zemin hazırlamıştır. Dokumacılığın Anadolu'da Neolitik dönemden beri var olduğunu kanıtlayan arkeolojik buluntular mevcuttur. Ortaya çıkarılan ilk kumaş parçaları ve dokuma aletleri dokumacılık tarihi hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Bu buluntular geçmiş ile günümüz arasında bağ kuran en değerli kültürel miraslarımızdan birisini oluşturur. Geçmiş dönemlerde Anadolu'nun birçok merkezinde üretilen geleneksel el dokumalarının günümüzde üretimi azalmıştır. Buna rağmen belli bölgelerde eski dokuma örneklerine hala ulaşılabilmektedir. Bu bağlamda yapılan alan araştırması sonucu; Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Dicle ve Fırat nehirleri arasında, Yukarı Mezopotamya toprakları üzerinde kurulan Mardin ilinde dokunmuş eski el yapımı palaz (merş) dokumalar tespit edilmiştir. Bu çalışmada; palaz dokumaların tarihsel gelişimi ve Mardin yöresinde dokunan örneklerin tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. Tespit edilen eski ve yeni palaz dokuma örnekleri alan araştırması sırasında yerinde incelenerek belgelendirilmiştir. İncelenen 83 adet palaz dokuma kullanım amaçlarına göre gruplandırılmıştır. Bununla birlikte dokumalar hammadde, renk, desen, kompozisyon, teknik ve benzeri özellikler açısından incelenmiştir. Bu dokumaların belgelenmesi; hakkında yeterli bilgi ve örneğe ulaşılamayan palaz dokumacılığı hakkında alana katkı sağlayan bir kaynak olması açısından önem arz etmektedir.