Marjinal alanlarda yetişen devekıran (Atraphaxis spinosa L.) çalısının yıllık besin içeriği değişimi ve toprak özelliklerine etkisi

Bu çalışma, Iğdır ili Aralık ilçesi erozyon sahasında doğal olarak yetişen Devekıran (Atraphaxis spinosa L.) çalısının yıllık besin içeriği değişimi ve toprak özelliklerine etkisinin belirlenmesi amacıyla 2015 yılında yürütülmüştür. Bu amaçla bitki materyallerinde ham protein (HP), neutral detergent fibre (NDF), acide detergent fibre (ADF), acide detergent lignin (ADL), kuru madde sindirilebilirliği (KMS), sindirilebilir enerji (SE), metabolik enerji (ME), kuru madde tüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD) ve kuru ot oranı (KOO) içeriklerinin aylara göre değişimleri belirlenmiştir. Yıl içerisinde fenolojik gözlemler ile birlikte bitki boyu, bitki eni, bitki genişliği gibi bitkisel özellikler ve bitkinin taç içi ve taç dışı toprakların toprak reaksiyonu (pH), elektriksel iletkenlik (EC), kireç içeriği, organik madde (OM), toplam azot (N), elverişli fosfor (P), sodyum (Na), kalsiyum (Ca), potasyum (K) ve magnezyum (Mg) içerikleri belirlenmiştir. Devekıran çalısının aktif olarak geliştiği 7 aylık dönem boyunca sahip olduğu ortalama HP, NDF, ADF, ADL, KMS, SE, ME, KMT, NYD ve KOO, oranları sırasıyla % 8.52, % 57.62, % 38.96, % 10.84, % 58.55, 2.78 Mcal kg-1, 2.28 Mcal kg-1, % 2.12, 97.35 ve % 52.75 olarak bulunmuştur. Fenolojik gözlemler, Devekıran bitkisinin Nisan-Ekim ayları içerisinde aktif olarak geliştiğini vejetasyon süresince bitkinin sürekli yeni sürgün+yaprak, paralelinde çiçeklenme ve meyve (tohum) oluşturduğu görülmüştür. Bitki boyları ortalama 1.25 m, bitki enleri ise ortalama 3.63 m, bitki genişlikleri ise ortalama 4.25 m olarak belirlenmiştir. Devekıran çalısının taç dışı kısmından alınan toprak örneklerinin ortalama pH değeri taç içi kısmından alınan değerlere göre daha yüksek çıkmıştır. Oysa bitkinin taç içi kısmından alınan toprak örneklerin kalsiyum (% 4.99), potasyum (% 0.52) ve magnezyum (% 0.63) taç dışı kısmından alınan değerlere göre daha yüksek çıkmıştır.