Masalların eğitsel iletiler bağlamında incelenmesi: Alanya masalları örneği

İnsanlık; varoluşundan itibaren çevresiyle sürekli bir etkileşim içinde olmuş ve bu etkileşim sayesinde kültür, gelenek ve değerlerin taşıyıcısı olan dili kullanma yetisini geliştirmiştir. Geçmişten günümüze kadar uzanan süreçte, insanların yaşadıkları coğrafyalar, bu coğrafyalarda hüküm süren topluluklar ve meydana gelen olaylar, dilin evriminde önemli izler bırakmıştır. Dilin gelişim süreçlerini ve bu süreçlerin toplumsal yansımalarını bünyesinde barındıran edebî ve kültürel eserler, dil ve kültür öğretimi ile bu değerlerin sonraki nesillere aktarılmasında son derece önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda masallar sadece birer edebî eser olmanın ötesinde yaşadıkları döneme ışık tutan, toplumların tarihî ve kültürel birikimlerini geleceğe taşıyan önemli araçlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Alanya Masalları'nın eğitsel iletiler bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Alanya Masalları adlı kitap, yaklaşık 30 yıl süren derleme çalışmaları sonucunda Sedat Çolak tarafından yazıya geçirilmiştir. Kitapta yer alan 99 masal, dört farklı kategoride verilmiş olup kitabın editörlüğü Doç. Dr. Yavuz Uysal tarafından yapılmıştır. Eserde yer alan masallar, beş ana başlık ve 98 alt başlık altında incelenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesinin tercih edildiği bu çalışmada, verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Masallar; kişisel gelişimi destekleyen 55, toplumsal gelişimi destekleyen 23, ulusal düşüncenin gelişimini destekleyen 9, çevre bilinci gelişimini destekleyen 8, evrensel düşüncenin gelişimini destekleyen 3 eğitsel ileti başlığı altında doğrudan ve dolaylı olarak incelenmiştir. İncelenen 48 masalda en çok kişisel gelişimi destekleyen iletilere yer verilirken toplumsal gelişimi destekleyen iletiler, çevre bilinci gelişimini destekleyen iletiler, evrensel ve ulusal bilinci destekleyen iletiler sıklık sırasına göre verilmiştir. İncelenen masallarda en çok inanç sahibi olmak iletisine yer verilirken yardımsever olmak ikinci sırada, adaletli olmak üçüncü sırada yer almıştır. Alanya yöresinin zengin kültürel mirasını tanıtmak ve bu mirasın eğitimdeki önemini vurgulamak adına yapılan çalışmada Alanya Masalları'nın eğitsel iletiler bağlamında zengin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Masal, Alanya Masalları, ileti, eğitsel ileti, Türkçe eğitimi