Matematik öğretmen adaylarının argümantasyon sürecindeki öğretmen rolünün incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının aldıkları ders kapsamında yürütülen dörtgenlerin sınıflandırılmasına yönelik etkinliklerde geliştirdikleri argüman yapılarını Toulmin'in Argümantasyon Modeli çerçevesinde incelemek ve bu süreçteki öğretim üyesinin rolünü ortaya koymaktır. Çalışma, 2021-2023 akademik yılları arasında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nde "Matematik Sınıflarında İletişim" dersini alan öğretmen adaylarıyla yürütülmüştür. Araştırma nitel araştırma desenine göre tasarlanmış olup, veri toplama sürecinde sınıf içi tartışmaların video kayıtları, bu kayıtların transkriptleri ve öğrenci söylemleri kullanılmıştır. Yaklaşık 17 saatlik çevrim içi ders kayıtlarından elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiş; kodlama sürecinde iddia, veri, gerekçe, destek, çürütme ve niteleyici gibi Toulmin modelinin temel bileşenleri dikkate alınmıştır. Araştırma süreci iki aşamalı olarak yürütülmüştür: (1) Öğretim üyesi müdahalesi olmaksızın adayların kendi aralarındaki doğal tartışma süreci, (2) Öğretim üyesinin yönlendirici sorularla sürece aktif katılım sağladığı yapılandırılmış süreç. Bulgular, öğretim üyesinin yönlendirme niteliği taşıyan sorularının, tartışmalarda farklı argüman bileşenlerinin ortaya çıkmasına ve bileşenler arası geçişlerin güçlenmesine katkı sağladığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, öğretmen yetiştirme sürecinde öğretim üyesinin sınıf içi etkileşimlerdeki konumunun ve kullandığı soru türlerinin önemine işaret etmektedir.