Matematik öğretmenlerinin derslerinde kullandığı etkinliklerin PISA 2022 verileri bağlamında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenlerinin derslerinde kullandığı etkinlikleri PISA 2022 verileri bağlamında incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini PISA 2022 anketine katılan ve bu araştırmada incelemeye alınan sorulara cevap veren 16 farklı ülkeden 15060 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılara ait veri seti 5 Aralık 2023 tarihinde OECD tarafından erişime açılmış ve kendi analizlerini yapmak isteyen araştırmacıların kullanımına sunulmuştur. Bu çalışmada matematik öğretmenlerine uygulanan PISA 2022 anketlerinden öğretmenlerin öğrencileri matematiksel düşünmeye teşvik etme, öğrencilere günlük hayattaki bir problemin matematik kullanılarak nasıl çözülebileceğini düşündürme, matematik problemlerinin sınıfta gösterilenden farklı yollarla nasıl çözülebileceğini düşündürme, öğrencilerden bir matematik problemini çözerken akıl yürütmelerini isteme, öğrencilere yeni ve eski matematik konularının nasıl ilişkili olduğunu düşündürme olmak üzere beş etkinlik belirlenmiş ve bu etkinlikler matematik öğretmenlerinin cinsiyet ve mesleki gelişime ihtiyaç duyup duymalarına göre incelenmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde oranları ile değişkenlerin dağılımı belirlenirken, değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Etki düzeyini belirlemek için, anlamlı farklar içeren sonuçlarda Cohen d katsayısı referans alınmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre PISA 2022 araştırmasına katılan matematik öğretmenlerinin belirlenen etkinliklerin tümünü sıklıkla kullandığı, küçük bir kısmının ise belirlenen etkinlikleri kullanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Etkinlikler matematik öğretmenlerinin cinsiyetlerine göre incelendiğinde öğrencileri matematiksel düşünmeye, günlük hayattaki bir problemin matematik kullanılarak nasıl çözülebileceğini, matematik problemlerini sınıfta gösterilenden farklı yollarla nasıl çözülebileceğini, yeni ve eski matematik konularının nasıl ilişkili olduğunu düşünmeye teşvik etme sıklıklarının kadınların lehine "etki yok" düzeyinde; bir matematik problemini çözerken akıl yürütmelerini açıklamalarını isteme sıklıklarının kadınların lehine "küçük etki" düzeyinde farklılaştığı görülmüştür. Matematik öğretmenlerinin mesleki gelişim faaliyetlerine gereksinim duyup duymamalarına göre incelendiğinde öğrencileri matematiksel düşünmeye, günlük hayattaki bir problemin matematik kullanılarak nasıl çözülebileceğini, matematik problemlerini sınıfta gösterilenden farklı yollarla nasıl çözülebileceğini, bir matematik problemini çözerken akıl yürütmelerini açıklamalarını isteme sıklıklarının mesleki gelişim faaliyetlerine ihtiyaç duyan öğretmenlerin lehine "etki yok" düzeyinde farklılaştığı; yeni ve eski matematik konularının nasıl ilişkili olduğunu düşünmeye teşvik etme sıklıklarının ise anlamlı farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.