Matematik öğretmenlerinin matematiksel modelleme etkinliklerini uygulama süreçlerinin değerlendirilmesi

Matematiksel modelleme, öğrencilerin analitik düşünme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir. Öğrenciler, gerçek hayattaki verileri analiz ederek, sorunları analiz etme, hipotezler oluşturma, sonuçları yorumlama ve sonuçları uygun bir şekilde sunma yeteneklerini kazanırlar. Öğrenciler her kademede gelişen çağa ayak uydurabilmek için matematiksel modelleme bilgi ve yeterliliğine sahip olabilecek şekilde eğitim almalıdır. Ancak onları yetiştirecek öğretmenlerin bu konuda donanım sahibi olmaları ilk düşünülmesi gereken problemlerden biridir. Bu çalışmanın amacı da ortaokulda görev yapan öğretmenlerin matematiksel modelleme etkinliklerinin kullanımı ile ilgili bilgi ve yeterliliklerinin ne durumda olduğunun ortaya koymaktır. Araştırmada 4 ortaokul matematik öğretmeniyle bir durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerin matematiksel modellemeyle ilgili ön bilgileri yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla elde edilip bununla ilgili sonuçlara varılmıştır. Öğretmenlerin matematiksel modelleme etkinlikleri ve süreci ile ilgili tam olarak bilgi sahibi olmadıkları genel olarak somutlaştırma şeklinde yorumladıkları ortaya çıkmıştır Ayrıca öğretmenlerle yürütülen ön görüşmeden sonra öğretmenlere matematiksel modellemeyle ilgili seminer verilip öğretmenlerin derslerinde matematiksel modelleme uygulamaları gözlemlenmiştir. Derslerinde gözlem formu veri aracı kullanılmıştır. Eğitimlerin ve uygulamaların ardından araştırmanın sonuçlarına göre, öğretmenlerin matematiksel modelleme kavramını tam olarak anlamadıkları ve model oluşturma prensiplerini eksik uyguladıkları belirlenmiştir. Bazı öğretmenlerin ise matematiksel modelleme etkinliklerini başarılı bir şekilde uyguladıkları gözlemlenmiştir. Daha sonra öğretmenlerle son görüşme ve öğrencilerle uygulamaya dair görüşme yapılmıştır. Öğretmenlerin matematiksel modellemeyi kavradıkları ancak derslerinde matematiksel modelleme uygulamalarını kullanma açısından istekli olmadıkları sonuçları ortaya çıkmıştır. Gerekçe olarak modelleme etkinliklerinin çok zaman alması ve öğretmenlerin bu konuda yeterli donanıma sahip olmamaları gösterilmiştir. Öğrencilerinse bu etkinliklerle ilgili olumlu görüşe sahip oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. Öğrenciler matematiksel modelleme etkinliklerini düşünmeyi geliştirici, eğlenceli ve gerekli gördüklerini ifade etmişlerdir. Sonuçlar değerlendirildiğinde öğretmenlerin matematiksel modellemeyi daha iyi anlamaları, model oluşturma becerilerini geliştirmeleri ve matematiksel modelleme etkinliklerini etkili bir şekilde sınıflarında kullanabilmeleri için hizmet içi eğitime ihtiyaçları olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın bulguları, matematiksel modelleme konusunda daha fazla farkındalık yaratmayı ve öğretmenlerin bu yöntemi daha etkili bir şekilde kullanmalarını teşvik etmeyi amaçlayan araştırmalara katkı sağlayabilir. Ayrıca çok zaman aldığı için ortaokul ders konuları daraltılıp seçmeli matematik uygulamaları derslerinde daha çok matematiksel modelleme etkinlikleri uygulanabileceği görüşü değerlendirilebilir. Anahtar kelimeler: Matematiksel Model, Matematiksel Modelleme, Ortaokul Matematik Öğretmenleri, Öğrenci Görüşleri