Matematik zihniyeti sorumluluk değeri ve matematik okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin matematik zihniyeti ve sorumluluk değerinin bir alt boyutu olan öğrenmeye dayalı sorumluluğun matematik okuryazarlığı üzerine etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemi, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında, öğrenim gören 235 8.sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın verilerini toplamak amacıyla öğrencilere 2007 yılında yayımlanan sorular kullanılarak Kükey (2013), tarafından oluşturulan "Matematik Başarı Testi", uygulanmıştır. Öğrencilerin başarı testini yanıtlaması için 40 dakika zaman verilmiştir. Başarı testi ile birlikte öğrencilere iki ölçek daha uygulanmıştır. İlk ölçek Dweck (2000) tarafından geliştirilen Beyaztaş ve Hymer (2018)'in Türkçe'ye uyarladığı, 6 maddeden oluşan 6'lı likert tipindeki "Matematik Zihniyeti Ölçeği"dir. Ölçekteki 3 madde gelişen zihniyeti, diğer 3 madde ise sabit zihniyeti ölçmeye yöneliktir. Diğer ölçek, Yakar ve Saracaloğlu (2017)'nun geliştirdiği "Öğrenmeye Yönelik Sorumluluk Ölçeği"dir. Ölçek 5'li Likert tipi olup 35 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapıdan oluşmaktadır. Matematik zihniyeti, sorumluluk değerinin bir alt boyutu olan öğrenmeye dayalı sorumluluğun ve matematik okuryazarlığı arasındaki ilişkiler korelasyon ve çoklu regresyon ile incelenmiştir. Yapılan analiz sonuçları, matematik okuryazarlığı üzerinde, matematik zihniyeti ve öğrenme yönelik sorumluluğun anlamlı etkileri olduğunu göstermiştir. Gelişen matematik zihniyetinin matematik okuryazarlığı üzerinde etkisi olmadığı belirlenmiştir. Bu değişkenler toplam varyansın %9'unu açıklamıştır. Bu sonuçlar göz önüne alındığında, sadece zekânın matematik okuryazarlığı üzerinde etkisi olmadığı, öğrenme sorumluluğunun matematik okuryazarlığı üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Farklı kademeler ve daha geniş örneklemlerle farklı branşlarda da gelecekte benzer araştırmalar yapılabilir. Anahtar kelimeler: Matematik okuryazarlığı, sorumluluk, öğrenme sorumluluğu, zihniyet.